اخبار توسعه– حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور امروز، چهارشنبه ۲۵ شهریور ۱۴۰۵ در نشست خبری بیستمین دوره مسابقات روبوکاپ آزاد ایران که در مصلی برگزار شد، درباره قانون هوش مصنوعی و روند تشکیل سازمان ملی هوش مصنوعی، گفت: قانون، پس از ابلاغ از سوی مجلس، برای همه لازمالاجراست و دولت نیز اجرای آن را دنبال خواهد کرد؛ با این حال، مسئله هوش مصنوعی در کشور صرفاً با قانون، سازمان یا ساختار اداری حل نمیشود.
وی افزود: برای توسعه هوش مصنوعی باید زیرساختهای لازم ایجاد شود، نیروی انسانی تقویت شود و دیپلماسی بینالمللی در این حوزه توسعه پیدا کند.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور با اشاره به ساختار مورد انتظار برای سازمان ملی هوش مصنوعی گفت: اگر این سازمان تشکیل شود، باید به گونهای طراحی شود که چابک باشد و ایجاد ساختارهای پیچیده و بروکراسی گسترده مانع توسعه این فناوری نشود.
افشین با بیان اینکه هوش مصنوعی ماهیتی شبکهای دارد، گفت: این حوزه نباید در یک ساختار کاملاً سلسلهمراتبی و عمودی قرار گیرد، زیرا ماهیت شبکهای آن نیازمند سازوکاری متناسب با همین ویژگی است.
به گفته وی، سازمان ملی هوش مصنوعی میتواند در حوزه سیاستگذاری و تنظیمگری فعالیت کند و اختیارات لازم از دستگاههای مختلف نیز در چارچوب این ساختار مورد توجه قرار گیرد.
مذاکره معاونت علمی با مجلس در مورد اصلاح قانون نفوذ
افشین از ارسال پیشنهادهایی به مجلس برای اصلاح طرح مقابله با نفوذ و رفع موانع ارتباطات بینالمللی پژوهشگران خبر داد.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور اعلام کرد: معاونت علمی در حال مذاکره با مجلس درباره اصلاح برخی مواد طرح مقابله با نفوذ است.
وی افزود: پیشنهادهای اصلاحی معاونت علمی به مجلس ارائه شده است تا دغدغه استادان دانشگاه، نخبگان و افرادی که قصد برقراری ارتباطات بینالمللی و مشارکت در دیپلماسی علمی دارند، برطرف شود.
به گفته افشین، دولت و مجلس مذاکرات مناسبی در این زمینه داشتهاند و قرار است اصلاحات مورد نظر در کمیسیون مربوطه انجام شود.
او گفت: پس از نهایی شدن بررسیها در کمیسیون و ورود طرح به صحن مجلس، فرایند اصلاح آن ظرف یک تا دو هفته انجام شود.
معاون علمی رئیسجمهور ابراز امیدواری کرد با اعمال این تغییرات، نگرانی اعضای هیئت علمی، پژوهشگران و نخبگان کشور درباره آثار این طرح بر همکاریهای علمی بینالمللی برطرف شود.
۸۳ درصد از رتبههای زیر ۳۰۰ کنکور در کشور ماندهاند
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور در حاشیه این نمایشگاه در مورد آمار ماندگاری نخبگان در کشور، گفت: ما یک آمار از خروج نخبگان کشور در ۱۰ سال گذشته داریم با این مکانیزم که یک درصد پذیرفتهشدگان کنکور را بررسی کردهایم؛ مثلا رتبههای زیر ۳۰۰ کنکور ریاضی را بررسی کردهایم که ببینیم در داخل کشور هستند یا نه. نتبجه بررسی نشان داد که حدود ۸۳ درصد از این افراد هنوز در داخل کشور هستند. پس وقتی صحبت از خروج نخبگان میکنیم باید به این دقت کنیم. البته اگر مهاجرت رتبههای زیر ۱۰ کنکور را بررسی کنیم بله، عدد بزرگی است.
افشین معتقد است مشکل اصلی در خصوص مهاجرت این است که نرخ بازگشت آنها به کشور پایین است: اشکالی که ما داریم این است که نرخ برگشت نخبگان ما به کشور حدود یک درصد است که نرخ پایینی است. این آمار در تمام دنیا حدود ۷ درصد است و کشورهای حوزه خلیج فارس هم نرخ بازگشت ۱۰ درصد دارند.
وی افزود: ما باید تلاش کنیم نرخ بازگشت را بالا ببریم تا نخبگانی که به خارج از کشور میروند و فضای آکادمیک کشورهای دیگر را تجربه میکنند، علم روز دنیا را به کشور بیاورند. البته بهبود بازگشت نخبگان هم صرفا با حمایت مالی صورت نمیگیرد و زنجیرهای از بحثهای اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، شغلی و… است تا بستر بازگشت آنها فراهم شود.
تشکیل سازمان هوش مصنوعی به معنای پایان فعالیت ستاد آن در معاونت علمی نیست
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری با بیان اینکه تشکیل سازمان به معنای پایان فعالیت ستاد هوش مصنوعی نیست، با اشاره به وجود ستادهای تخصصی در کنار دستگاههای اجرایی مختلف، گفت: وجود یک سازمان تخصصی لزوماً با فعالیت ستادهای معاونت علمی منافاتی ندارد و این ستادها میتوانند در حوزههایی مانند رصد فناوری به فعالیت خود ادامه دهند.
افشین تأکید کرد: ستاد هوش مصنوعی نیز به فعالیت خود ادامه خواهد داد و ساختارهای مختلف میتوانند متناسب با وظایف و مأموریتهای خود در این حوزه فعالیت کنند.
فرسودگی تجهیزات آزمایشگاهی در برخی دانشگاهها
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری در مورد رباتیک و هوش مصنوعی، گفت: توسعه این فناوریها باید از دوران دانشآموزی آغاز شود و سپس به دانشگاه و صنعت برسد.
افشین افزود: هدف نهایی این است که مردم بتوانند مزیتهای رباتیک و هوش مصنوعی را در زندگی روزمره خود لمس کنند؛ از افزایش رفاه و سادهتر شدن فعالیتها گرفته تا آثار آن در اقتصاد و بهرهوری.
زیرساخت چالش اصلی توسعه فناوری است
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور با اشاره به وضعیت علم و فناوری کشور، نیروی انسانی و ظرفیت آموزشی را از نقاط قوت کشور عنوان کرد و در عین حال گفت زیرساختهای فناوری و تجهیزات آزمایشگاهی نیازمند تقویت هستند.
افشین از اجرای برنامههایی برای اختصاص منابع بیشتر به زیرساختهای فناوری و تجهیز آزمایشگاهها خبر داد و گفت: یکی از مسائل موجود، فرسودگی تجهیزات آزمایشگاهی در برخی دانشگاههاست.
وی بر ضرورت کاهش «محرومیت فناوری» در مناطق مختلف کشور تأکید کرد و توضیح داد که محرومیت فناوری لزوماً به معنای فقر اقتصادی نیست؛ بلکه ممکن است یک شرکت یا منطقه از ظرفیت اقتصادی مناسبی برخوردار باشد، اما از فناوریهای نوین استفاده نکند.
سرمایهگذاری بر نیروی انسانی و فناوری
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری با تأکید بر اهمیت سرمایهگذاری بلندمدت در حوزه فناوری و نیروی انسانی گفت: آثار حمایت از نخبگان و سرمایهگذاری علمی ممکن است سالها بعد نمایان شود.
افشین افزود: کشور برای افزایش تولید و بهرهوری نیازمند استفاده از فناوریهای نو و روشهای خلاقانه است و بخشی از این ظرفیت در میان دانشآموزان و دانشجویانی وجود دارد که در رویدادهایی مانند مسابقات رباتیک شناسایی میشوند.
افشین بر ضرورت تداوم حمایت از حوزه هوش مصنوعی و فناوریهای نوظهور تأکید کرد و گفت: این حمایتها همیشه الزاما در قالب تسهیلات نیست، بلکه حمایت باید با نگاه بلندمدت و مستقل از مسائل کوتاهمدت انجام شود.
عملکرد در مسابقات بینالمللی و اصلاح قانون نفوذ
معاون علمی رئیسجمهور در پاسخ به انتقادات درباره عملکرد ایران در مسابقات جهانی گفت: امسال برای نخستین بار مدال طلای هوش مصنوعی را کسب کردیم. در مسابقات رباتیک کره جنوبی (تیرماه) نیز رتبه اول تا سوم را کسب نکردیم که علت اصلی آن عدم حمایت جدی در سالهای گذشته بود، اما قول میدهم سال آینده رتبههای مناسبی در سطح جهانی کسب کنیم.
رایزنی برای اصلاح ۳ ماده از قانون نفوذ بیگانگان در مجلس
وی درباره دغدغه اساتید در خصوص «قانون نفوذ» مجلس گفت: در حال مذاکره فشرده با مجلس برای اصلاح مواد ۳، ۴ و ۵ این قانون هستیم تا دغدغههای اساتید و نخبگان در زمینه روابط بینالملل و دیپلماسی علمی برطرف شود. مذاکرات روند خوبی داشته و طی یک تا دو هفته آینده که طرح به صحن میآید، اصلاحات مدنظر اعمال خواهد شد.