فروش محصولات نانو به ۷ همت رسید/ ۶۰ پروژه نانویی در سال جاری کلید میخورد
اخبار توسعه- عماد احمدوند، دبیر ستاد توسعه فناوریهای نانو و میکرو امروز (یکشنبه ۳ خرداد ۱۴۰۵) در نشست خبری با موضوع «بررسی روند فعالیتها و اولویتهای ستاد نانو» در سال جاری، با اشاره به رقابت شرکتهای دانشبنیان ایرانی در تولید محصولات نانویی با شرکتهای خارجی، گفت: شرکتهای دانشبنیان ایرانی قدرت رقابت با محصولات و شرکتهای خارجی را از نظر فنی دارند، اما آنچه مانع افزایش بازار این شرکتها شده، تعاملات و مسائلی همچون نقل و انتقال مالی و لجستیکی است که باعث میشود هزینه تمامشده کالاهای ایرانی نسبت به کالاهای سایر کشورها بالا برود.
وی درباره وضعیت صادرات محصولات نانویی ادامه داد: در دو، سه سال گذشته حدود ۱۰ درصد از فروش محصولات نانو به بازار صادراتی اختصاص داشته و این سهم روند افزایشی داشته است؛ از حدود ۷ درصد به ۹ درصد و در سال ۱۴۰۳ به حدود ۱۰.۲ درصد رسید.
به گفته احمدوند، کل فروش محصولات نانو در سال ۱۴۰۳ حدود ۷ هزار میلیارد تومان بود که حدود ۱۰ درصد آن معادل ۱۸۳ میلیون دلار صادرات بوده است.
آغاز بیش از ۶۰ پروژه توسعه محصول و کسبوکار با بودجه ۶ همتی
دبیر ستاد توسعه فناوریهای نانو و میکرو درباره محورهای برنامههای سال ۱۴۰۵ این ستاد گفت: برنامههای امسال در دو محور کلی دنبال میشود. محور نخست، اجرای پروژهها در چارچوب برنامه هفتم پیشرفت است که شامل تحقق تکالیف قانونی از جمله توسعه اقلام راهبردی و اجرای برنامه اعتبار مالیاتی میشود.
به گفته احمدوند، بخشی از برنامههای امسال در چارچوب سند توسعه فناوری نانو که به تصویب رسیده، در حال اجراست و در محور نخست، بیش از ۶۰ پروژه توسعه محصول و توسعه کسبوکار در سال ۱۴۰۵ آغاز خواهد شد. برخی از این پروژهها افق اجرایی دو ساله و برخی دیگر افق سه ساله دارند، زیرا فرآیند تبدیل یک ایده یا فناوری به محصول، از مرحله تحقیق و توسعه اولیه تا دریافت مجوزها و ورود به بازار، زمانبر است.
دبیر ستاد توسعه فناوریهای نانو و میکرو گفت: پروژههایی که آغاز آنها در سال ۱۴۰۵ پیشبینی شده، بسته به شرایط و میزان پیشرفت، ممکن است در همین سال یا سالهای بعد به مرحله تجاریسازی و ورود به بازار برسند.
وی خاطرنشان کرد: بودجه برآورد شده برای اجرای این پروژهها در سال ۱۴۰۵، حدود ۶ هزار میلیارد تومان است که مدل تأمین مالی آن بهصورت ترکیبی خواهد بود: حدود ۵۰ درصد از طریق وامهای بانکی، ۲۵ درصد از منابع خود شرکتها و ۲۵ درصد از محل منابع دولتی.
اولویتبندی حوزههای راهبردی: دارو، سلامت، نفت و انرژی در صدر
دبیر ستاد توسعه فناوریهای نانو و میکرو در مورد اولویتهای این ستاد گفت: در تخصیص پروژهها به حوزههای مختلف، اولویتبندی ویژهای صورت گرفته است. بر این اساس، بیشترین سهم پروژهها به حوزه دارو اختصاص یافته که شامل ۳۳ پروژه میشود. حوزههای نفت و انرژی با ۱۶ پروژه، آب و کشاورزی با ۹ پروژه و سایر حوزهها از جمله تجهیزات عمران و هوش مصنوعی با ۶ پروژه در اولویتهای بعدی قرار دارند.
رویکرد جدید ستاد در انتخاب پروژهها
دبیر ستاد توسعه فناوریهای نانو و میکرو درباره رویکرد جدید ستاد در انتخاب پروژهها گفت: در سالهای اخیر تمرکز اصلی بر پروژههایی قرار گرفته که دارای اثرگذاری اقتصادی و اجتماعی ملموس باشند. کشور طی دو دهه گذشته مسیر توسعه فناوری نانو را با موفقیت طی کرده و اکنون تمرکز اصلی بر حوزههایی است که بتوانند به کاهش ارزبری در بخشهای مهمی مانند انرژی و سلامت کمک کنند یا موجب ارزآوری برای کشور شوند.
احمدوند ادامه داد: نگاه ستاد در ارزیابی عملکرد نیز از شاخصهای صرفاً کمی مانند تعداد شرکتها و محصولات، به سمت سنجش اثرات واقعی اقتصادی و اجتماعی تغییر کرده است. بر اساس ارزیابیهای انجام شده، میزان صرفهجویی ارزی ناشی از چند قلم راهبردی در حوزه انرژی و داروهای مرتبط با درمان سرطان، بیش از هشت برابر کل سرمایهگذاری دولت در توسعه فناوری نانو طی ۲۰ سال گذشته بوده است.
وی افزود: همچنین میزان ارزآوری شرکتهای نانویی از محل صادرات، حدود سه برابر کل سرمایهگذاری کشور در این حوزه طی دو دهه گذشته برآورد میشود. برخی از محصولات نانویی نیز نقش مهمی در کاهش مصرف انرژی در صنایع ایفا میکنند و نتایج اندازهگیریهای انجامشده در این حوزه، آثار قابل توجه این فناوری را نشان میدهد.
ارزآوری شرکتهای نانویی از محل صادرات ۳ برابر کل سرمایهگذاری کشور
همچنین به گفته او، ارزآوری شرکتهای نانویی از محل صادرات، حدود سه برابر کل سرمایهگذاری کشور در این حوزه طی دو دهه گذشته برآورد میشود.
هزار میلیارد تومان کاهش مصرف انرژی با محصولات نانویی در صنعت
دبیر ستاد توسعه فناوری نانو همچنین به اثرات این فناوری در صنعت اشاره کرد و گفت: برخی از محصولات نانویی نقش مهمی در کاهش مصرف انرژی در صنایع داشتهاند و بر اساس برآوردهای اولیه، تاکنون حدود یکهزار میلیارد تومان کاهش مصرف انرژی در صنایع به واسطه استفاده از این محصولات ثبت شده است. علاوه بر این، ورود محصولات جدید نانویی به بازار، بهویژه محصولاتی که قیمت پایینتری نسبت به نمونههای وارداتی دارند، موجب شده است که حدود ۱۸۰۰ میلیارد تومان کاهش هزینه برای بیمهها نیز محاسبه شود.
احمدوند تأکید کرد: فناوری نانو از مرحله توسعه اولیه عبور کرده و اکنون وارد مرحله اثرات اقتصادی و اجتماعی شده است؛ بهگونهای که انتظار میرود در دهه سوم توسعه این فناوری، آثار آن بهصورت چشمگیرتری افزایش یابد و نقش مؤثرتری در تقویت مؤلفههای اقتدار کشور ایفا کند.
نانو یک مقیاس است
دبیر ستاد توسعه فناوریهای نانو و میکرو در پاسخ به این پرسش که آیا دوره نانو به پایان رسیده است، توضیح داد: نانو یک مقیاس است که در حوزههای مختلف صنعتی کاربرد دارد. برای پیشرفت در سلامت، انرژی و عمران، استفاده از تغییر خواص در مقیاس نانو یک ظرفیت بزرگ محسوب میشود و هرچه تسلط علمی و فنی بیشتر شود، ظرفیتهای بیشتری در این مقیاس شناسایی میشود.
احمدوند تأکید کرد: آنچه تاکنون از ظرفیتهای مقیاس نانو استفاده شده، شاید کمتر از دو درصد یا حتی خیلی کمتر است و توسعه فنی این ظرفیتها تا دههها ادامه خواهد داشت.
فروش محصولات نانویی در سال گذشته حدود ۷ همت بود
دبیر ستاد توسعه فناوریهای نانو و میکرو درباره وضعیت صادرات محصولات نانویی اظهار کرد: در دو، سه سال گذشته حدود ۱۰ درصد از فروش محصولات نانو به بازار صادراتی اختصاص داشته و این سهم روند افزایشی داشته است؛ از حدود ۷ درصد به ۹ درصد و در سال ۱۴۰۳ به حدود ۱۰.۲ درصد رسید. به گفته احمدوند، کل فروش محصولات نانو در سال ۱۴۰۳ حدود ۷ هزار میلیارد تومان بود که حدود ۱۰ درصد آن معادل ۱۸۳ میلیون دلار صادرات بوده است.
احمدوند افزود: شرکتهای دانشبنیان ایرانی بهویژه در حوزه نانو از نظر فنی قدرت رقابت با محصولات خارجی را دارند، اما مشکلاتی مانند نقلوانتقال مالی و مسائل لجستیکی، قیمت تمامشده را برای مشتری خارجی افزایش میدهد.
همکاری با ونزوئلا متوقف شد
دبیر ستاد نانو درباره همکاریهای بینالمللی این ستاد با کشور ونزوئلا گفت: سند توسعه فناوری نانو برای ونزوئلا تدوین شده بود، اما با تغییر شرایط سیاسی و بهدلیل تمرکز دولت حاکم بر آن کشور فقط بر استخراج نفت، این برنامه ادامه پیدا نکرد.
وی افزود: در حال حاضر برای آمریکاییهای حاکم بر ونزوئلا که فقط بر بخش نفت تمرکز دارند، برنامه همکاری مشترکی نداریم و منتظریم شرایط سیاسی آن کشور پایدار شود.
برخی شرکتهای نانویی در جنگ اخیر آسیبدیدهاند
احمدوند در پاسخ به سوالی درباره آسیبهای واردشده به شرکتهای نانویی در جنگ اخیر گفت: در جنگ تحمیلی سوم، برخی از شرکتهای نانویی نیز آسیب دیدند؛ برخی آسیبها جزئی و برخی بیشتر بود. وی افزود: ارزیابی آسیبها انجام شده و تلاش میشود از ظرفیتهای قانونی وزارت صنعت برای جبران خسارت استفاده شود. دبیر ستاد نانو درباره اولویتهای این ستاد در شرایط بحرانی گفت: برخی اولویتها اعلامی نیست، اما اولویتهای اصلی ستاد در شرایط عادی حوزههای سلامت، انرژی و کشاورزی است.