رابطه بین اختلالات اسکلتی -عضلانی با فرسودگی شغلی و (ارائه راهکارهایی جهت کاهش اختلالات اسکلتی-عضلانی)

به گزارش اخبار توسعه، ایشان دانشجوی مقطع دکترای مهندسی بهداشت حرفه‌ای در دانشگاه علوم پزشکی ایران هستند. اگرچه تمرکز اصلی پایان‌نامه ایشان بر موضوع آلودگی هوای محیط‌های کاری است، اما با توجه به ماهیت چندرشته‌ای رشته بهداشت حرفه‌ای و علاقه شخصی به حوزه ارگونومی، این پژوهش مستقل را در زمینه بررسی رابطه اختلالات اسکلتی-عضلانی و فرسودگی شغلی طراحی و اجرا نموده اند.

انتخاب این طرح، ناشی از دو دلیل بود: اولاً، ماهیت جامع رشته بهداشت حرفه‌ای که پرداختن به تمامی ریسک‌های شغلی را ضروری می‌داند و ثانیاً، مشاهده عینی شیوع بالای مشکلات ارگونومیکی در صنایع کشور. این پژوهش با راهنمایی ارزشمند اساتید محترم، به ویژه جناب آقای دکتر شهرام وثوقی استاد مهندسی بهداشت حرفه‌ای گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکده بهداشت و مرکز تحقیقات بهداشت کار دانشگاه علوم پزشکی ایران و با همکاری کمیته تحقیقات دانشجویی دانشگاه و مساعدت مدیریت و کارکنان کارخانه قند بیستون محقق شد.

این پژوهش یک مطالعه مقطعی-تحلیلی است که به بررسی رابطه دوسویه بین اختلالات اسکلتی-عضلانی و فرسودگی شغلی در بین 300 نفر از کارکنان کارخانه قند بیستون پرداخته است. مهم‌ترین نوآوری این تحقیق، بررسی همزمان این دو معضل در صنعت غذایی و کشف رابطه قوی بین دردهای مزمن و “کاهش احساس موفقیت فردی” است. این یافته بر ضرورت مداخلات یکپارچه هم در بعد فیزیکی و هم در بعد روانی تأکید دارد. خروجی این مطالعه، یک سند معتبر است که می‌تواند مبنای علمی برای طراحی برنامه‌های اصلاحی ارگونومیکی و روانی در صنایع مشابه قرار گیرد. برنامه اجرای عملی این یافته‌ها در قالب یک پروژه مداخله‌ای در دستور کار آینده قرار دارد.

این پژوهش مستقیماً به حل دو مشکل اصلی نیروی کار می‌پردازد: کاهش دردهای مزمن اسکلتی-عضلانی و بهبود سلامت روان در محیط کار. با اجرای راهکارهای برآمده از این پژوهش، می‌توان به ارتقای کیفیت زندگی شغلی کارگران، کاهش غیبت‌های کاری و در نهایت افزایش بهره‌وری کمک کرد که منافع آن علاوه بر کارگران، به صنعت و اقتصاد ملی نیز خواهد رسید.

ایشان در پایان افزودند چشم‌انداز بلندمدت این پژوهش، ایجاد پلی بین تخصص اصلی‌ ایشان در حوزه آلودگی هوا و دانش کسب‌شده از این پژوهش در حوزه ارگونومی و سلامت روان است. هدف این است که در آینده، یک مدل یکپارچه ارزیابی ریسک توسعه دهم که بتواند به طور همزمان، مواجهه کارگران با عوامل مختلف زیان‌آور – از آلاینده‌های شیمیایی و عوامل فیزیکی مانند سروصدا تا عوامل ارگونومیکی و استرس‌های روانی – را اندازه‌گیری کرده و یک نمره ریسک جامع ارائه دهد. این نگاه یکپارچه، آینده رشته بهداشت حرفه‌ای است چرا که در محیط کار واقعی، کارگر به صورت همزمان در معرض تمامی این عوامل قرار دارد. بنابراین، این پژوهش در حوزه ارگونومی، تنها اولین گام در مسیری است که در نهایت به ارائه راهکارهای جامع و اثربخش برای حفظ سلامت همه جانبه نیروی کار کشور منجر خواهد شد.