دهقان: نوآوری باید به فرهنگ سازمانی بنیاد مستضعفان تبدیل شود
اخبار توسعه- حسین دهقان امروز یکشنبه ۵ مهر ۱۴۰۵ در چهارمین نشست سراسری مسئولان واحد‌های تحقیق و توسعه بنیاد مستضعفان و یادبود شهدای علم و فناوری و کودکان میناب، بر ضرورت بازتعریف نگاه سازمانی به مفهوم بهره‌وری، نوآوری و توسعه تأکید کرد.
دهقان با اشاره به نقش امام خمینی (ره) در ایجاد فضایی جدید در حیات اجتماعی و سیاسی جامعه، اظهار کرد: آنچه امام راحل بنیان گذاشتند، در ادامه توسط یاران و شاگردان ایشان توسعه پیدا کرد و به بالندگی رسید و امروز ما از برکات آن بهره‌مند هستیم.
وی با طرح این پرسش که چرا سازمان‌ها تا این اندازه به اعداد و ارقام وابسته شده‌اند، گفت: چرا تلاش می‌کنیم همه چیز را اندازه‌گیری کنیم و برای هر موضوعی یک عدد، درصد یا شاخص تعیین کنیم؟ آیا همه اتفاقات و دستاورد‌های بزرگ یک شبه و صرفاً با همین اعداد و ارقام شکل گرفته‌اند؟
رئیس بنیاد مستضعفان ادامه داد: بسیاری از دستاورد‌ها محصول یک فرایند، مجموعه‌ای از اقدامات، ایده‌ها و تلاش‌ها هستند که در نهایت ممکن است به یک عدد تبدیل شوند؛ اما نباید اجازه دهیم عدد جایگزین خودِ ایده، محصول یا فکر شود.
دهقان با تأکید بر اهمیت توجه به معنای اقدامات سازمانی تصریح کرد: اگر نتوانیم مفهوم و معنای واقعی یک اقدام را درست بفهمیم، گرفتار ایجاد انباری از اعداد و شاخص‌ها می‌شویم و صرفاً بر اساس همان اعداد درباره موفقیت یا شکست خود قضاوت می‌کنیم.
وی افزود: در صنعت، کسب‌وکار، توسعه فناوری و سودآوری، پایداری و استمرار فعالیت‌ها ضروری است، اما همه آن چیزی نیست که یک سازمان باید دنبال کند. سود برای ما یک امر لازم است، اما همه هدف ما نیست.
دهقان با بیان اینکه بنیاد مستضعفان یک نهاد اجتماعی و فرهنگی است که فعالیت اقتصادی نیز دارد، گفت: ما باید ببینیم چگونه می‌توانیم با هر اقدام خود پیامی را به جامعه ارسال کنیم و در مقابل، پاسخ جامعه را دریافت کنیم و این چرخه پیام و پاسخ را همواره فعال نگه داریم.
وی افزود: اگر بخواهیم نهایت نوآوری را تعریف کنیم، می‌توان گفت نوآوری یعنی همین چرخه را تکرار کنیم؛ محصول یا خدمت را به جامعه ارائه دهیم، بازخورد دریافت کنیم و بر اساس نیاز و پاسخ جامعه، اقدام بعدی را شکل دهیم.
رئیس بنیاد مستضعفان ادامه داد: وقتی این چرخه کامل شود، نوآوری معنا پیدا می‌کند و سازمان می‌تواند به‌صورت مستمر خود را با نیازهای جامعه تطبیق دهد.
دهقان در بخش دیگری از سخنان خود نسبت به نگاه صرفاً هزینه‌ای به سازمان‌ها هشدار داد و گفت: گاهی برای افزایش کارایی و کاهش هزینه، به ساده‌ترین راه‌حل یعنی حذف نیروی انسانی و کاهش تعداد افراد فکر می‌کنیم و تصور می‌کنیم با این کار بهره‌وری افزایش پیدا می‌کند.
وی با اشاره به روایتی درباره کارگرانی که به‌صورت سنتی بار جابه‌جا می‌کردند، افزود: ممکن است برای افزایش بهره‌وری، مدیر اضافه کنیم، واحد برنامه‌ریزی ایجاد کنیم، نظارت و حسابرسی اضافه کنیم و در نهایت وقتی دیدیم هزینه‌ها بالا رفته است، به این نتیجه برسیم که باید تعداد نیرو‌ها را کم کنیم؛ در حالی که ممکن است در این فرایند، اساساً اصل موضوع و کارکرد اصلی سازمان را از بین برده باشیم.
دهقان اظهار کرد: بعضی وقت‌ها با سازمان همین‌طور رفتار می‌کنیم و حتی با خودمان نیز همین رفتار را داریم؛ تصور می‌کنیم با حذف، کاهش و کم کردن می‌توانیم عملکرد را بالا ببریم، اما در نهایت ممکن است چیزی از اصل قضیه باقی نمانده باشد.
وی تأکید کرد: آنچه باید به ما انرژی بدهد این است که از همه منابعی که در اختیار داریم صیانت کنیم و هیچ عنصر یا دارایی‌ای را کم‌ارزش یا بی‌ارزش تلقی نکنیم و با ترکیب متفاوت همین داشته‌ها، از طریق خلاقیت، ابتکار و نوآوری، بیشترین خروجی را ایجاد کنیم.
رئیس بنیاد مستضعفان در ادامه با اشاره به تحولات فناوری اظهار کرد: توسعه علم و فناوری نباید الزاماً به حذف انسان از فرایند‌های تولید و توزیع منجر شود. درست است که بسیاری از کار‌ها به ماشین سپرده شده و برخی مشاغل از بین رفته‌اند، اما در کنار آن، مشاغل جدید و بزرگ‌تری نیز شکل گرفته است. در چند دهه گذشته، توسعه فناوری و اتوماسیون ساختار اشتغال را تغییر داده و افراد از برخی حوزه‌ها به حوزه‌های جدید منتقل شده‌اند.
وی با اشاره به گسترش فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی گفت: امروز به نقطه‌ای رسیده‌ایم که یک نرم‌افزار یا هوش مصنوعی می‌تواند در کنار انسان قرار بگیرد و به او خدمت ارائه دهد؛ بنابراین باید ببینیم در چنین فضایی چه نقشی برای انسان تعریف می‌کنیم.
دهقان ادامه داد: ما در کنار فناوری، مفاهیمی مانند عاطفه، احساس و حس مسئولیت درونی را داریم و باید کاری کنیم که نوآوری، توسعه فناوری و دانش، در کنار این عناصر انسانی به موتور محرکه پیشرفت تبدیل شوند.
رئیس بنیاد مستضعفان با بیان اینکه دانش و فناوری قابل محصور شدن در محدوده‌های مکانی و زمانی نیست، گفت: امروز مرز‌های گذشته دیگر مانند سابق معنا ندارند و فناوری می‌تواند در کوتاه‌ترین زمان از یک نقطه جهان به نقطه‌ای دیگر منتقل شود.
وی افزود: نمونه‌های جدید فناوری و هوش مصنوعی نشان می‌دهد که یک خدمت می‌تواند بدون حضور فیزیکی ارائه‌دهنده آن، در اختیار انسان قرار گیرد و این موضوع، ضرورت بازنگری در مدل‌های سازمانی و کسب‌وکار را بیشتر می‌کند.
دهقان در ادامه بر ضرورت تبدیل نوآوری به یک فرهنگ در بنیاد مستضعفان تأکید کرد و گفت: همه اقداماتی که انجام می‌دهیم باید در نهایت به بخشی از فرهنگ سازمانی ما تبدیل شود؛ فرهنگی که بر اساس آن بتوانیم نوآوری را در درون سازمان نهادینه کنیم و پیش ببریم.
وی افزود: امروز در ادبیات مدیریتی گفته می‌شود مجموعه‌هایی که بتوانند خود را با نوآوری همراه کنند، چه در حوزه تولید و چه در حوزه خدمات، امکان بیشتری برای ادامه مسیر رشد و تحول خواهند داشت؛ اما سؤال مهم این است که نوآوری از کجا می‌آید، منشأ آن چیست، مقصد آن کجاست و این فرایند چگونه باید طی شود.
رئیس بنیاد مستضعفان یکی از اهداف مهم این رویکرد را ایجاد فضایی برای طرح و پذیرش ایده‌های کارکنان دانست و گفت: می‌خواهیم فضایی ایجاد کنیم که کارکنان احساس کنند اگر ایده‌ای دارند، می‌توانند آن را مطرح کنند، مورد توجه قرار می‌گیرد و ایده آنها به رسمیت شناخته می‌شود.
دهقان تأکید کرد: باید ریسک‌پذیری و پذیرش مسئولیت نوآوری را در درون سیستم افزایش دهیم. طبیعی است که نوآوری و اقدامات جدید در ابتدا هزینه‌هایی دارند و نمی‌توان انتظار داشت پیش از سرمایه‌گذاری، منفعت آن حاصل شود.
وی افزود: سرمایه‌گذاری برای ما یک موضوع جدی است؛ چه در حوزه توسعه انسانی، چه توسعه سازمانی و چه توسعه کسب‌وکار. در همه این حوزه‌ها باید سرمایه‌گذاری کنیم تا بتوانیم به نتیجه برسیم.
دهقان با اشاره به برنامه‌های بنیاد مستضعفان در حوزه نوآوری اظهار کرد: باید بتوانیم بنیاد را به یک بستر گسترده تبدیل کنیم که هر حوزه متناسب با نیاز و مأموریت خود از ظرفیت‌های آن استفاده کند.
وی ادامه داد: چرخه ایده‌پردازی، تبدیل ایده به محصول، ورود به بازار و طراحی برنامه‌ها باید به‌صورت یک زنجیره به هم پیوسته دیده شود و برنامه‌های ما نیز باید از همین چرخه حمایت کنند.
رئیس بنیاد مستضعفان با تأکید بر اینکه نوآوری باید در متن فعالیت‌های سازمان قرار گیرد، گفت: هدف ما این نیست که صرفاً برخی فناوری‌ها یا محصولات آماده را وارد کنیم؛ بلکه می‌خواهیم فضایی ایجاد کنیم که همه افراد سازمان بتوانند در فرایند نوآوری، خلق دانش و توسعه فناوری مشارکت داشته باشند.
دهقان در پایان با تأکید بر اهمیت توجه به جامعه هدف خاطرنشان کرد: باید از داشته‌ها و منابع موجود، با ترکیب‌های مختلف و با استفاده از خلاقیت، ابتکار و نوآوری، بیشترین خروجی را ایجاد کنیم.
وی افزود: خروجی اصلی این فعالیت‌ها باید کسب رضایت جامعه هدف باشد؛ سازمان زمانی می‌تواند نقش واقعی خود را ایفا کند که ضمن حفظ بهره‌وری و سودآوری، ارتباط خود را با جامعه حفظ کند، نیازهای آن را بشناسد و بتواند پاسخ مناسب به این نیاز‌ها ارائه دهد.
رئیس بنیاد مستضعفان اظهار امیدواری کرد با دنبال کردن این رویکرد، در مراحل بعدی سازمان شفاف‌تر، کارکنان سرزنده‌تر و فضای فعالیت‌ها نوآورانه‌تر شود و بنیاد بتواند الگو‌ها و نمونه‌های مؤثری را در این زمینه توسعه دهد.
دهقان تأکید کرد: در این صورت می‌توانیم متفاوت نگاه کنیم، متفاوت پیگیری کنیم و با همین نگاه، کار‌ها را به سرانجام برسانیم.
در این نشست با از پوستر جایزه نوآوری و فناوری بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی رونمایی و با یادبود شهدای علم و فناوری و کودکان میناب فرآیند ثبت‌نام این رویداد رسماً آغاز شد.
منبع: مرکز رسانه بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی
