تبیین چالش های کوریکولوم رشته ارزیابی فناوری سلامت در ایران در مصاحبه با زهرا حیدری فرد

به گزارش اخبار توسعه، خانم حیدری فرد در تبیین کار پژوهشی خود بیان کردند: برنامه های درسی اهمیت زیادی در مراکز آموزشی دارند و از ضروریات یک برنامه ی اموزشی پایدار، پاسخگویی به نیازهای جامعه و فراگیران می باشد و از طرفی همین کوریکولوم های اموزشی و واحد های درسي انعکاس دهنده ی کاملی از فعالیت ها و اهداف آموزشی می باشند که در موفقیت و یا شکست مراکز دانشگاهی نقش بسیار تعیین کننده ی دارند. در این پژوهش همراهی ذینفعان رشته بسیار موثر بوده است  بخصوص قشر یادگیرندگان.  مطالعه حاضر یک مطالعه کیفی با استفاده از مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته و چهره به چهره و در برخی موارد تماس تلفنی با اعضای هیات علمی، دانشجویان، فارغ التحصیلان و متخصصین رشته برای ارزیابی کرویکولوم رشته ارزیابی فناوری سلامت است.

در این مطالعه، رویکرد استقرایی اتخاذ شد و تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل محتوا انجام شد. محیط‌ مطالعه در این پژوهش برای استان های دارای  رشته ارزیابی فناوری سلامت، در کشور ایران بود ه است. تجزیه و تحلیل داده‌ها در مورد ارزیابی کرویکولوم رشته ارزیابی فناوری سلامت منجر به استخراج دو دسته اصلی شامل مرحله طراحی و مرحله اجرا شد. مرحله طراحی شامل شش زیرمجموعه تقویت دروس هم راستا با اهداف رشته، اجباری کردن و حذف برخی از دروس، تدوین واحد های درسی جدید، زمان، محتوا و ارزشیابی بود. مرحله اجرا نیز شامل چهار زیر مجموعه راهبردهای یاددهی، دسترسی به انواع منابع، فعالیت های یادگیری، بحث گروهی و تیم سازی بود. ارزیابی، اصلاح و تغییر در برنامه های اموزشی و عناوین درسي دانشگاه ها از مهم ترين چالش هاي نظام های آموزشی وآموزش عالي در بسياري از كشورهاي جهان برای تربیت فارغ التحصيلاني است كه بتوانند نسبت به نيازهاي جامعه و مؤسسات موجود در آن پاسخگو باشند و در عين حال از تحولات علمي و فناورانه نيز بهره شايسته اي برده باشند بنابراین پژوهش حاضر اولین بار است که بصورت کیفی انجام گرفته است و جای تاکید و بهره برداری از نتایج این تحقیق احساس می شود.

این پژوهش به مرحله اجرا و بهره برداری نرسیده است و با وجود ارزیابی مکرر این برنامه درسی طی یک دوره ی شش ساله اما هنوز بازنگری در این کوریکولوم انجام نشده است. اجرای این طرح پژوهشی به ذینفعان خاصی و هدفمندی مانند رشته ارزیابی فناوری سلامت کمک می کند و تاکید شده است که در در تدوین برنامه درسی جدید موارد زیر در بخش طراحی آن توجه قرار گیرد: هم راستا و تناسب اهداف و محتوای کوریکولوم اموزشی و  نیازهای دانشجویان و بازار کار  آنها ، توجه به مناسب بودن و کافی بودن حجم واحدهای عملی ، لزوم كفایت برنامه درسی برای ایجاد پایه علمی (شناختی) و نگرش مثبت در فراگیران و ایجاد قابلیت انجام كار (پایه مهارتی)  و کاربردی بودن در فراگیران ، به هنگام بودن محتوای دروس و تكراری نبودن محتوای دروس.  همچنین برای ارتقای کیفیت در بخش اجرا  لازم است که موارد توجه قرار گیرد: تناسب و كفایت دستگاه ها، تجهیزات آزمایشگاهی، كارگاه ها ، منابع آموزشی و انسانی و سایر منابع اجرایی، تناسب امكانات آزمایشگاهی و كارگاهی با درس های عملی رشته، تناسب فضاهای آموزشی گروه با مقاطع تحصیلی و گرایش‌های مختلف رشته، تناسب روش های تدریس اعضای هیات علمی با موضوع های مورد تدریس، تنوع روش های تدریس مورد استفاده اعضای هیات علمی، استفاده از روش های تدریس باز، انعطاف‌پذیری در راهبردهای تدریس و یادگیری استادان، اثربخش بودن راهبردهای تدریس و یادگیری استادان، استفاده اعضای هیات علمی از فناوری های اطلاعات و ارتباطات در تدریس، كیفیت بالای كلاس های آموزشی از نظر مساحت، نور، صدا، امکانات آموزشی و..، انسجام و پیوستگی فعالیت های آموزشی، تناسب برنامه ها و فعالیت های آموزشی گروه با نیازهای دانشجویان، تشکیل تیم های آموزشی و پژوهشی برای دروس هسته ای جهت کاربردی کردن مهارت‌ها.

ایشان افزودند: ارزیابی و بازنگري واحد های درسي در هر رشته نياز به نيازسنجي در آن رشته داردو  عدم بازنگری منجر به پايين آمدن سطح كيفيت نظام آموزشی شده است و اگر دانشگاه ها بخواهند مأموريت‌هاي خود را به طور مطلوب انجام دهند، ارزيابي كیفيت برنامه هاي درسي و آموزشی از اهميت بسياري برخوردار است و دارای چالش های چند بعدی چه در طراحی و چه در اجرا هست  و مسئولین و متولیان امور پژوهشی باید بدانند که  در صورت عدم ارزیابی و تجدید نظر درباره ی چالش های برنامه هاي درسي، پديده‌اي تحت عنوان رو به زوال رفتن برنامه درسي اتفاق مي افتد.  ارزیابی کیفیت و چالش های این کرویکولوم  باعث تبیین مشکلات و ارایه راه حل برای انها شده است  و در بازنگری‌های جدید باید متناسب با نیازها و تقاضای بازار کار  فراگیران رشته ارزیابی فناوری سلامت باشد.

ایشان در پایان اظهار امیدواری نمودند درباره رشته های تازه‌تاسیس مثل آینده‌پژوهی در سلامت نیز به تبیین مشکلات برنامه درسی آنها پرداخته شود و با بازنگری در این رشته‌ها گامی مهم در جهت ارتقای کیفیت آموزش این سرزمین برداشت.