بررسی کارایی زغال زیستی در حذف آنتی‌بیوتیک‌ها از هاضم‌های بی‌هوازی

اخبار توسعه- در کشور ایران، مقادیر بسیار بالایی از آنتی بیوتیک به منظور درمان بیماری های مختلف استفاده می‌شود. به دنبال مصرف آنتی بیوتیک ها توسط انسان و دفع بخش از این آنتی بیوتیک به فاضلاب و شبکه جمع آوری فاضلاب، آنتی بیوتیک وارد پروسه تصفیه فاضلاب در تصفیه خانه های فاضلاب می شود. به دلیل پیچیدگی ساختار شیمیایی آنتی بیوتیک ها، نوظهور بودن آنها و عدم توانایی تصفیه خانه‌های کشور به حذف این نوع از آلاینده‌ها، باقیمانده آنتی بیوتیک ها و ژن‌های مقاوم به آنتی بیوتیک در پساب خروجی از تصفیه‌خانه فاضلاب و لجن تولیدی مشاهده می‌­شود.

استفاده از پساب و لجن حاصل از فرایند تصفیه خانه فاضلاب در صنعت کشاورزی و آبیاری محصولات کشاورزی می‌تواند منجر به انتقال این آنتی بیوتیک به زنجیره غذایی و در نهایت بدن انسان گردد. در این مطالعه سعی شده از به روز ترین و کم هزینه ترین تکنولوژی ها در جهان به منظور حذف آنتی بیوتیک ها استفاده شود و اطلاعاتی جمع آوری گردد تا با علم به شرایط موجود و تکنولوژی های در دسترس، بتوان کمکی به رفع این مشکل در تصفیه فاضلاب حاوی مقادیر بالای آنتی بیوتیک ها مانند فاضلاب بیمارستانی و صنعت داروسازی نمود.

هدف این پژوهش گردآوری به‌روزترین تکنولوژی‌ها در عرصه حذف آنتی بیوتیک‌ها از فاضلاب است که پس از بررسی ها و جستجوهای علمی، به معرفی زغال زیستی که محصول فرایند پیرولیز مواد آلی (مانند پسماندهای آلی که در صنعت مدیریت پسماند به وفور یافت می شود) پرداخته شده است. با توجه به ساختار شیمیایی آنتی بیوتیک‌ها می‌توان با تغییراتی در ساختار مبتنی بر روش های شیمیایی (مانند استفاده از اسید، قلیا و فلزات) زغال زیستی را تهیه کرد که به صورت هدفمند آنتی بیوتیک های باقیمانده در پساب خروجی تصفیه خانه فاضلاب و لجن را حذف نمود. این مطالعه در فاز ابتدایی قرار دارد ولی قابلیت اجرا در کشور را دارد. در سال جاری شرکت فاضلاب تهران با تولید زغال زیستی از لجن تصفیه فاضلاب در این مسیر پیش قدم شده است. با مذاکراتی که انجام شده و پس از معرفی پژوهش به شرکت فاضلاب تهران، از این طرح استقبال شد که انشالله بتوان با اصلاحاتی در ساختار زغال زیستی تولیدی، مسیری برای حذف آلاینده های مختلف از فاضلاب به ویژه آنتی بیوتیک ها فراهم کرد. هرچند این مطالعه در فاز ابتدایی خود قرار دارد، اما با دانش در این زمینه و حمایت‌های سازمان‌های ذی‌نفع می‌توان بخشی از مشکلات مربوط به آنتی بیوتیک‌ها در فاضلاب به ویژه فاضلاب‌های بیمارستانی حاوی مقادیر بالای آنتی بیوتیک را مرتفع کرد.

ایشان افزود: انتظار می رود با حمایت‌های مادی و معنوی از اساتید جوان و دانشجویان و اهمیت بیشتر به بحث پژوهش در دانشگاه و کشور شرایطی فراهم گردد که محققین بدون دغدغه مربوط به تجهیزات، امکانات و بودجه های مالی به به‌روزترین اطلاعات در زمینه‌های مختلف پزشکی و بهداشتی دست پیدا کنند. در سال گذشته طرح تولید آنزیم های خارج سلولی (آمیلاز، پروتئاز و لیپاز) از پسماندهای آلی به عنوان طرح منتخب انتخاب شدند که جای بسی خرسندی است که چنین طرح‌هایی از دید مسئولین محترم مغفول نمی‌ماند. امیدوارم با ادامه حمایت‌های معنوی و ایجاد چنین طرح های تشویقی، شاهد انگیزه و علاقه‌مندی بیشتر محققین جوان به پژوهش و نوآوری و تولید محصولات علمی و کاربردی در کشور عزیزمان ایران باشیم.