بررسی تاثیر برگزاری ژورنال کلاب در گروههای کوچک برخودکارآمدی پژوهشی دانشجویان گروه آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران در نیمسال دوم تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲
به گزارش اخبار توسعه، ژورنال کلاب، به عنوان ابزاری مؤثر در آموزش پزشکی شناخته شده است. با توجه به اینکه ژورنال کلاب میتواند مهارتهای ارزیابی نقادانه، تفکر انتقادی، و یادگیری فعال را در دانشجویان تقویت کند و همچنین در زمینههای مختلف آموزش پزشکی مانند برنامهریزی درسی، توانمندسازی اساتید و پژوهش در آموزش کاربرد دارد. از طرفی، ﻳﻜﻲ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻬﻢ در هداﻳﺖ ﭘﮋوﻫﺶ و اﻳﺠﺎد اﻧﮕﻴﺰه ﺑﺮاي اﻧﺠﺎم آن، خودکارآمدي ﭘﮋوﻫﺸﻲ اﺳﺖ. تاکنون مطالعات متعددی در زمینه ژورنال کلاب در علوم پزشکی انجام شده اما تمرکز خاص بر آموزش پزشکی و بررسی تأثیر آن بر خودکارآمدی پژوهشی دانشجویان کمتر مورد توجه قرار گرفته است. لذا هدف از انجام این مطالعه، بررسی تاثیر برگزاری ژورنال کلاب در گروههای کوچک بر خودکارآمدی پژوهشی دانشجویان گروه آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران در نیمسال دوم تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بوده است.
در این پژوهش، علاوه بر مجری اصلی، همکاری و یاری اعضای هیأت علمی گروه آموزش پزشکی و دانشجویان که در برگزاری جلسات ژورنال کلاب مشارکت فعال داشتهاند، نقش مهمی داشتهاند.
ویژگی ها و نوآوریهای پژوهش
در پژوهش حاضر به بررسی تاثیر برگزاری ژورنال کلاب در گروه های کوچک برخودکارآمدی پژوهشی دانشجویان گروه آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران در نیمسال دوم تحصیلی 1403-1402 پرداخته شده است. رویکرد این پژوهش، کمی و از نوع مداخلهای از نوع شبه تجربی تک گروهی پیش آزمون- پس آزمون (Pre-test Post-test Quasi-experimental Design) بوده است که به دلیل محدودیت در تعداد نمونههای مورد پژوهش در جامعه مورد مطالعه (دانشجویان گروه آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران)، بهصورت تک گروهی و بدون گروه کنترل انجام شد.
اهم نوآوری های این پژوهش، شامل موارد ذیل میباشد:
- تمرکز بر آموزش پزشکی: برخلاف بسیاری از مطالعات پیشین که ژورنال کلاب را عمدتاً در گروههای بالینی بررسی کردهاند، این پژوهش به طور خاص تأثیر این روش را در گروه آموزش پزشکی مورد ارزیابی قرار میدهد، حوزهای که کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
- کاربرد روشهای یادگیری فعال و برگزاری در قالب گروههای کوچک: در مقابل روشهای سنتی سخنرانی، این مطالعه بر روشهای یادگیری فعال و مشارکتی تأکید دارد که مطابق با رویکردهای نوین آموزشی است. همچنین استفاده از گروههای کوچک آموزشی که فرصت تعامل بیشتر، یادگیری فعال و مشارکت عمیقتر اعضا را فراهم میکند، از جمله ویژگیهای مهم این مطالعه است. این رویکرد موجب افزایش انگیزه، خودراهبری و یادگیری عمیق در دانشجویان میشود.
- تمرکز بر خودکارآمدی پژوهشی: این پژوهش به بررسی تأثیر ژورنال کلاب بر افزایش اعتماد به نفس و توانمندی دانشجویان در انجام فعالیتهای پژوهشی میپردازد، که از عوامل کلیدی موفقیت در مسیر پژوهش و نوآوری در علوم پزشکی است.
حل چه مشکلی؟
- ارتقای مهارتهای پژوهشی دانشجویان: افزایش خودکارآمدی پژوهشی موجب میشود دانشجویان با اعتماد به نفس و توانمندی بیشتر به انجام پژوهشهای کاربردی بپردازند.
- ایجاد فرهنگ یادگیری فعال و مستمر: برگزاری منظم جلسات ژورنال کلاب در قالب گروههای کوچک، فرصت تعامل و یادگیری عمیق را فراهم میآورد که باعث افزایش انگیزه دانشجویان در مسیر یادگیری مادامالعمر میشود.
انتظار از مسئولین و متولیان امور پژوهشی
انتظار از مسئولین و متولیان امور پژوهشی در زمینه حمایت و توسعه فعالیتهایی مانند برگزاری ژورنال کلاب در گروههای کوچک، به ویژه در حوزه آموزش پزشکی، شامل موارد زیر است:
- تأمین زیرساختهای لازم برای برگزاری منظم و با کیفیت جلسات ژورنال کلاب با تاکید بر یادگیری فعال و تعاملی که علاوه بر محتوای علمی، روششناسی پژوهش و نگارش مقاله را نیز پوشش دهد. این امر موجب ارتقای خودکارآمدی پژوهشی دانشجویان و توانمندی آن ها در انجام پژوهش میشود..
- ترویج فرهنگ پژوهشمحوری و یادگیری مشارکتی در گروههای کوچک با فراهم آوردن محیطی صمیمی و تعاملی که اعضا بتوانند آزادانه نظرات و تجربیات خود را به اشتراک بگذارند و از تجربیات یکدیگر بهرهمند شوند.
- ارزیابی مستمر و بهبود کیفیت جلسات ژورنال کلاب از طریق راهنماییهای علمی، آموزش روشهای نقد و ارزیابی، و استفاده از بازخوردهای دانشجویان و اساتید برای ارتقای اثربخشی این جلسات.
- ایجاد انگیزه و حمایت مالی و معنوی برای پژوهشهای دانشجویی و فراهم کردن فرصتهای آموزشی و پژوهشی که به توسعه مهارتهای پژوهشی و افزایش خودکارآمدی پژوهشی دانشجویان کمک کند.
راهکارهای پیشنهادی برای توسعه این فعالیتها عبارتند از:
- تدوین و اجرای راهنماهای استاندارد برگزاری جلسات ژورنال کلاب با تاکید بر ترکیب محتوای علمی و روششناسی پژوهش و آموزش مهارتهای نقد علمی.
- برگزاری کارگاههای آموزشی برای مجریان و اعضای شرکت کننده در جلسات ژورنال کلاب در گروههای کوچک جهت افزایش مهارتهای هدایت بحث، نقد مقالات و ارائه علمی.
- تشویق به ایجاد فضای تعاملی و حمایت از پرسشگری و تفکر پژوهشی در میان دانشجویان برای افزایش انگیزه و علاقه به پژوهش.
این اقدامات میتواند به ارتقای خودکارآمدی پژوهشی دانشجویان و توسعه فرهنگ پژوهشمحور در گروههای کوچک آموزشی کمک شایانی نماید.
در خاتمه این گفتگو، خانم دکتر سهرابی تأکید کردند که برنامههای جاری و آینده ایشان در راستای توسعه آموزش پزشکی و ارتقای مهارتهای پژوهشی دانشجویان ادامه دارد. همچنین علاوه بر پیگیری نتایج این پژوهش درباره تأثیر ژورنال کلاب در گروه های کوچک، قصد دارند به پژوهش در زیر حوزه های مختلف آموزش پزشکی از جمله حوزه مدیریت و رهبری آموزشی در نسل z بپردازند. همچنین بهرهگیری از فناوریهای نوین، به ویژه هوش مصنوعی را در راستای بهبود فرآیندهای آموزشی و پژوهشی، با انجام پژوهش های مرتبط در این حوزه گسترش خواهند داد.
