تحلیل کتابسنجی و مصورسازی مجله مدیریت سلامت

به گزارش اخبار توسعه، دکتر نسرین صیفوری، دانشیار آموزش زبان انگلیسی گروه زبان انگلیسی و گروه ژورنالیسم پزشکی در دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی می‌باشند. از آنجایی که پایان نامه دکتری ایشان در ارتباط با زبانشناسی و نگارش و چاپ در مجلات علمی بوده است، همیشه به این مقوله‌ها علاقمند بوده‌اند. در کلاس‌های زبان تخصصی هم همواره مقالات مجلات علمی را با توجه به اعتبار آنها مورد بحث و تمرین قرار می‌دهند. از سوی دیگر، سال‌ها در هیأت تحریریه مجله مدیریت سلامت فعالیت داشته‌اند و به روند رشد مجله علاقه ویژه داشته‌اند. از این رو طرح را با عنوان «تحلیل کتابسنجی و مصورسازی مجله مدیریت سلامت طی سال‌های ۱۹۹۷ تا ۲۰۲۴» همراه با چندین همکار از گروه کتابداری پزشکی دانشکده تدوین کرده‌اند. در این پژوهش روند نشریه مدیریت سلامت از سال ۱۹۹۷ تا ۲۰۲۴ با روش کتاب‌سنجی که رویکردی کمی است و امکان تحلیل ساختار موضوعی، میزان اثرگذاری و شبکه‌های همکاری علمی را فراهم می‌سازد، مورد تحلیل قرار گرفته است. این مطالعه با شناسایی نقاط قوت و ضعف نشریه، مسیر بهبود و ارتقاء را روشن می‌کند و می‌تواند ابزاری مؤثر برای سیاست‌گذاری علمی و مدیریت پژوهشی باشد.

در اواخر خرداد ۱۴۰۴ نتایج اصلی این پژوهش به سمع و نظر سردبیر و مدیر اجرایی نشریه رسانده شد. با شنیدن نتایج طرح، این همکاران، نکاتی درباره چالش‌های عمده نشریه که منجر به کاهش قابل توجهی در میزان و کیفیت مقالات چاپ شده مطرح کردند. مجری اصلی طرح حاضرکه در حال تدوین مطالب برای برگزاری یک نشست هم اندیشی با موضوع نگارش و نشر فارسی در علوم پزشکی بود، با شنیدن این چالش ها، سه سخنرانی درباره چالش‌های نشر فارسی در علوم پزشکی در نشست قرار داد. نشست در ۲۹ تیرماه برگزار گردید و نکات فراوانی در طول چهار ساعت مورد تبادل نظر و بحث و گفت‌و‌گو قرار گرفت. آگاهی یافتن از این چالش‌ها و سپس شناخت عمیق آنها از سوی مسوولین مربوطه در دانشگاه باعث شد مساعدت‌هایی برای رفع چالش‌های مجله انجام شود. پس از مصاحبه دیگری که پس از زمان بارگزاری گزارش نهایی طرح با سردبیر مجله انجام شد، مشکلات مربوط به گرفتن DOI برای مقالات مجله مطرح گردید. قرار شد این مشکل با دفتر ریاست منابع علمی (کتابخانه مرکزی) دانشگاه برای خرید DOI مطرح شود.

در پایان ایشان خاطرنشان کردند که چاپ بموقع و با کیفیت مقالات در مجله مدیریت سلامت می‌تواند باعث شود مشکلات مربوط به حوزه علوم پزشکی چاپ شده در این مقالات – که در واقع بطور مستقیم و غیرمستقیم با سلامت مردم در ارتباط است – را کاهش یا برطرف کند.

اگر مسوولین و متولیان پاسخ‌های مربوط به طرح‌ها را در این مصاحبه‌ها مطالعه کنند، با نکات تجربی و ارزشمندی برای کاهش یا رفع مشکلات سلامت در جامعه برخورد خواهند کرد. مشکل اصلی مجلات فارسی سیاست ارتقای اعضای هیأت علمی در وزارت بهداشت است. تا زمانی که چاپ در مجلات فارسی به اندازه چاپ انگلیسی امتیاز نداشته باشد، داستان چالش‌های مجلات فارسی در علوم پزشکی باقی خواهد ماند.

از آنجایی که نشست هم اندیشی انجام شده با موضوع پراهمیت «نگارش و نشر فارسی در علوم پزشکی» در دفتر هم اندیشی استادان و نخبگان دانشگاه در تاریخ ۲۹ تیرماه ۱۴۰۴ با استقبال زیادی مواجه شد، نشست‌های دیگری روی ابعاد مختلف این موضوع برگزار خواهد شد. نشست دوم با موضوع: «چالش‌های نگارش در فارسی علمی: توصیف ناکافی دستور زبان فارسی» نیز در دوم مهرماه ۱۴۰۴ برگزار شد. امید است در آینده، نشست‌های دیگری با رویکرد زبانشناسانه و کاربردی با محوریت آموزش دستور زبان فارسی عمومی و دستور زبان فارسی علمی طراحی و برگزار شود.