شرکت نفت سهامی عام شود

اخبار توسعه- حسین عبده‌تبریزی، اقتصاددان و رئیس شورای سیاست‌گذاری همایش تامین مالی از بازار سرمایه امروز (دوشنبه ۱۳ بهمن ۱۴۰۴) در این همایش که در اتاق بازرگانی ایران برگزار شد، با بیان اینکه امروز در شرایطی درباره تأمین مالی صحبت می‌کنیم که مردم و بنگاه‌ها با نوعی نگرانی مالی روبه‌رو هستند، گفت: پیش از آنکه تامین مالی مسأله ای فنی باشد، موضوعی انسانی است.

وی با اشاره به اینکه اقتصاد ایران در شرایط کنونی در فضای تعلیق قرار دارد، به آسیب‌های این شرایط اشاره کرد و گفت: ابزار تصمیم‌گیری در شرایط تعلیق از کار افتاده و افق سرمایه‌گذاری کوتاه شده است. در این وضعیت منطق بقا جای شرایط رشد را می‌گیرد و ویژگی اصلی این شرایط تعلیق، بقای تولید است زیرا در چنین شرایطی حتی بنگاه‌های سالم هم در مسیر فرسایش تدریجی قرار می‌گیرند.

وی با بیان اینکه در چنین شرایطی مردم به صورت طبیعی به سمت دارایی‌های فیزیکی مثل طلا و ارز می‌روند، گفت: بانک‌ها به دلیل ریسک بالا و بدهی سنگین توان وام‌دهی ندارند حتی صندوق‌های جمعی نیز کمک زیادی به شرکت‌های کوچک و متوسط نمی‌کنند و فضای ایست برای کشور ایجاد کرده‌اند.

وی با طرح این سوال که “آیا در چنین شرایطی بازار سرمایه توان تامین مالی دارد؟” گفت: خیر ولی بازار سرمایه این ظرفیت را دارد که بخشی از منابع را به سمت تولید هدایت کند. در اینجا پیوند بازار سرمایه و تولید معنا می‌یابد.

این اقتصاددان تاکید کرد: بورس کالا می‌تواند نقشی بالاتر از مکان معامله ایفا کند و امکان توکنایز کردن دارایی ها در این بورس هست.

وی با بیان اینکه فضای تعلیق، فرصت بازآرایی هم هست، گفت: امکان ایجاد بنگاه‌های قابل بقا هست ولی نقش فعال سازمان بورس را می‌طلبد.

عبده تبریزی گفت: در این شرایط سازمان بورس فقط ناظر نیست. تامین مالی در ایران مسأله رشد نیست بلکه تاب‌آوری در دوره تعلیق است. سازمان بورس باید نقش تاریخی ایفا کند و می‌توان شرکت ملی نفت ایران را به نهادی بزرگتر از آرامکو تبدیل کرد.

وی افزود: در این صورت برای نخستین بار مردم به عنوان هیأت مدیره قیمت فروش نفت را تعیین می‌کنند و درباره صرفه‌جویی در مصرف انرژی تصمیم می‌گیرد.

این کارشناس ارشد بازار سرمایه تاکید کرد: بخش بزرگی از ناکارآمدی‌های امروز از تخصیص غلط منابع تا ناکارآمدی صندوق‌ها ناشی از ابهام مسئولیت است؛ تبدیل شرکت نفت به سهامی عام این مسئولیت را ایفا می‌کند و دولت می‌تواند از شرکت نفت مالیات بگیرد و با پاسخگویی شفاف خصوصی شود. در این شرایط پایین نگه داشتن دستوری دلار دیگر مسأله نیست.

وی خاطرنشان کرد: در سهام عدالت، ایراد در مردمی نکردن مدیریت شرکت‌ها بود. هیچ دلیلی ندارد که مردم نتوانند از میان مدیران قوی کشور برای شرکت‌ها مدیرانی کارآمد انتخاب کنند؛ اگر این مسیر درست طراحی شود به یکی از بزرگ‌ترین اصلاحات اقتصادی کشور از دولتی به مردمی تبدیل می‌شود.