اعتماد به بازار سرمایه پس از دوره‌های نوسان بازگشته است

اخبار توسعه– حجت‌الله صیدی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار ایران در همایش سالانه بازار سرمایه که صبح امروز، شنبه اول آذرماه ۱۴۰۴، در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار شد، با اشاره به آغاز هفته بازار سرمایه و ارائه گزارش عملکرد ۱۵ ماهه اخیر این سازمان گفت: بازدهی بورس طی یک‌ونیم سال گذشته به‌طور متوسط از ۵۰ درصد فراتر رفته و اعتماد عمومی به بازار سرمایه پس از دوره‌های نوسان، به صورت پایدار بازگشته است.

صیدی افزود: رشد اقتصادی مداوم بدون سرمایه‌گذاری ممکن نیست؛ تشکیل سرمایه یکی از الزامات غیرقابل‌انکار برای رشد پایدار است و این تشکیل سرمایه به‌صورت ساختاری در بازار سرمایه تحقق می‌یابد.

به گفته صیدی، اکنون بیش از ۱۲۰۰ نهاد مالی فعال در بازار سرمایه کشور فعالیت می‌کنند؛ شرکت‌های سرمایه‌گذاری، هلدینگ‌ها، تأمین سرمایه‌ها، کارگزاری‌ها، سبدگردان‌ها، شرکت‌های پردازش اطلاعات و مشاوران سرمایه‌گذاری بخشی از این مجموعه‌اند. حدود ۵۰ میلیون کد بورسی وجود دارد و روزانه، هفتگی یا ماهانه بیش از دو میلیون نفر در معاملات بازار فعال‌اند.

رئیس سازمان بورس تصریح کرد: بازار سرمایه طی بازه ۱۵ ماهه اخیر با افزایش کارایی و تاب‌آوری قابل‌ملاحظه‌ای روبه‌رو بوده است. میانگین بازدهی بیش از ۵۰ درصد نسبت به شهریور سال گذشته ثبت شده است. اگرچه ذات بازار سرمایه با سود و زیان همراه است، اما بازدهی کلی، تقویت کارایی و بازگشت نسبی اعتماد عمومی را نشان می‌دهد. اکنون شمار فعالان، ارزش معاملات و حجم دادوستدها رشد محسوسی داشته است.

وی تاب‌آوری بازار ایران را در مقایسه با بورس‌های مشابه جهانی «قابل‌توجه» خواند و گفت: در بحران‌های اخیر، از جمله جنگ ۱۲ روزه، افت بازار ایران از رکود جهانی در بحران مالی ۲۰۰۸ و نیز جنگ روسیه و اوکراین کمتر بود. خروج سرمایه نیز پس از حدود سه هفته به بازار بازگشت و تنها در چهار ماه اخیر، شاخص‌ها رشد ۲۰ درصدی داشته‌اند. این نشانگر اعتماد مردم به برنامه‌ها و سیاست‌های اقتصادی دولت محترم است.

او با اشاره به رشد فعالیت بورس کالا و بورس انرژی ادامه داد: این دو بورس با تمرکز بر ابزارهای جدید تأمین مالی چون اوراق کالایی، اوراق صرفه‌جویی انرژی، اوراق سبز، و اوراق سلف نفتی و ارزی، نقش مهمی در گسترش رقابت و کاهش انحصار ایفا کرده‌اند. همکاران ما در این مسیر گاهی تحت فشار و تهدید برخی ذی‌نفعان غیرشفاف اقتصادی قرار گرفتند اما با حمایت دولت، مسیر توسعه ادامه دارد.

صیدی تأکید کرد: کارهای اجرایی اوراق سلف نفتی و ارزی به نقاط خوبی رسیده و امیدواریم در دوره رفع محدودیت‌های بین‌المللی، دوباره شاهد رونق انتشار این اوراق باشیم. همچنین یکی از برنامه‌های راهبردی وزارت امور اقتصادی و دارایی که اجرای آن با سازمان بورس است، “طرح رویش” نام دارد؛ مأموریتی برای تجمیع سرمایه‌های خرد، راکد و منجمد و انتقال آن به بخش‌های مولد اقتصاد؛ انتظار داریم فعالان بازار از این طرح نیز استقبال کنند.

رئیس سازمان بورس به برنامه‌های توسعه بازار در چهار ماه باقی‌مانده سال پرداخت و اعلام کرد: ما برای ادامه سال برنامه‌های بازتوسعه‌ای داریم و به دنبالیم مانند کشورهای پیشرفته، اندازه بازار سرمایه با اندازه اقتصاد ملی برابری کند؛ هدف میان‌مدت رسیدن به حجم حداقل ۴۰۰ میلیارد دلار است. این مسیر هموار نیست اما با توسعه عرضه‌های اولیه و تأمین مالی‌های بلندمدت قابل دست‌یابی خواهد بود.

وی افزود: بسیاری از شرکت‌ها هنوز وارد بورس نشده‌اند و لازم است عرضه‌های اولیه با شتاب بیشتری انجام شود. پس از پشت‌سر گذاشتن دوره جنگ، بازار چهار مرحله را طی کرده است: حفاظت از دارایی‌های مردم، تحقق نقد شوندگی، رسیدن به تعادل و اکنون ورود به مرحله تثبیت تعادل. بازار متعادل است و حضور فعالان در آن رو به افزایش است.

صیدی خاطرنشان کرد: برخی تصور می‌کنند بازار سهام صرفاً بازار ثانویه است، در حالی‌که تشکیل سرمایه در بازار اولیه انجام می‌شود. هدف ما توسعه فعالیت در بازار اولیه و ورود شرکت‌های پروژه‌محور، صندوق‌های پروژه و انواع اوراق جدید به بورس است.

رئیس سازمان بورس اعلام کرد: همزمان با برگزاری این همایش، برای یکی از پالایشگاه‌های بزرگ کشور، انتشار اوراق پنج‌همتی آغاز می‌شود که نقطه شروع تأمین مالی پروژه‌های بزرگ صنعتی است.

صیدی در ادامه سخنان خود گفت: فعالان بازار انتظار دارند که محیط سرمایه‌گذاری پیش‌بینی پذیر تر شود، عدم‌قطعیت‌ها کاهش یابد و به‌ویژه قیمت‌گذاری‌های دستوری که مانع کارایی بازار است، کنار گذاشته شود. همچنین ناترازی در تأمین گاز و برق آسیب جدی به بنگاه‌ها وارد کرده است. اگرچه رفع کامل ناترازی در شرایط فعلی دشوار است، اما امید می‌رود برنامه‌ریزی منسجم برای کاهش آن انجام گیرد.

او تأکید کرد: بازار بورس و اوراق بهادار، بازتاب مستقیم اقتصاد واقعی کشور است؛ هرچه ثبات در بخش واقعی بیشتر شود، پویایی بازار نیز افزایش می‌یابد. اگر برنامه‌ریزی برای قطع برنامه‌ریزی‌شده گاز و برق به‌جای اختلال ناگهانی اجرا شود، شرایط بهتر خواهد بود. همچنین مشوق‌های بودجه‌ای برای بنگاه‌های تولیدی باید در بودجه ۱۴۰۵ حفظ شود.

وی در پایان گفت: اکنون ۷۲۰ شرکت در بورس فعالیت دارند؛ امیدوارم سال آینده در روز بازار سرمایه که مجدداً خدمت شما خواهیم بود، این عدد به بیش از ۹۰۰ شرکت برسد. حضور فعالان متنوع و گسترش ابزارها نماد رشد و توسعه کشور است. خداوند به همکاران بازار سرمایه توفیق دهد تا تشکیل سرمایه و رشد اقتصادی ایران را رقم بزنند.