چتر حمایتی معاونت علمی بر سر ظرفیت‌های فناورانه کشور در برنامه نوشناس

اخبار توسعه- جلسه هم‌اندیشی پیرامون اجرای برنامه «نوشناس» با مشارکت پارک‌های علم و فناوری، امروز با حضور تورج امرایی، معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری و جمعی از نمایندگان پارک‌های علم و فناوری کشور در محل معاونت علمی برگزار شد.

تورج امرایی در این نشست گزارشی از اهداف و فلسفه شکل‌گیری برنامه «نوشناس» ارائه کرد. وی با اشاره به آغاز اجرای این برنامه با مشارکت ۲۲ پارک علم و فناوری کشور گفت: از این تعداد، سه پارک زیرمجموعه وزارت بهداشت و مابقی مرتبط با وزارت علوم، تحقیقات و فناوری هستند. این گستره مشارکت، ظرفیت مناسبی را برای موفقیت برنامه فراهم کرده و نویدبخش آینده‌ای مطلوب برای آن است.

معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی ادامه داد: از زمان آغاز اجرای برنامه، با وجود چالش‌های مختلف کشور، حدود ۲۵۰۰واحد فناور از سوی پارک‌های علم و فناوری شناسایی و معرفی شده‌اند. از این تعداد، حدود ۵۰۰واحد وارد مرحله غربالگری اولیه شده‌اند و آماده هستند تا تیم‌های ارزیابی فرآیند بررسی و ارزیابی آن‌ها را آغاز کنند. بخشی از مشکلات موجود در سامانه برطرف شده و امیدواریم از این پس روند ورود شرکت‌ها به مرحله ارزیابی و تأیید با سرعت و کیفیت بیشتری انجام شود.

امرایی با تأکید بر اینکه پارک‌های علم و فناوری مراکز کلیدی برای توسعه فناوری در سطح استان‌ها هستند، تصریح کرد: در برنامه نوشناس نیز همین نگاه دنبال می‌شود. رویکرد ما محدود به فعالیت پارک در چارچوب مجموعه خود نیست، بلکه پارک‌ها باید در سراسر استان، از جمله در شهرک‌های صنعتی، واحدهای مستقل خارج از شهرک‌ها و همچنین شرکت‌های مستقر در مراکز رشد و سایر پارک‌های استان، به شناسایی و فعال‌سازی ظرفیت‌های فناورانه ذیل قانون جهش تولید دانش بنیان بپردازند.

وی یکی از مأموریت‌های کلیدی معاونت علمی و سایر نهادهای حوزه علم و فناوری از جمله وزارت علوم، وزارت بهداشت و صندوق نوآوری و شکوفایی را «شناسایی ظرفیت‌های فناورانه کشور» دانست و افزود: پارک‌های علم و فناوری از مناسب‌ترین نهادها برای ایفای این نقش هستند و می‌توانند سهم مؤثری در این حوزه داشته باشند.

امرایی با اشاره به قوانین حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان اظهار داشت: قانون حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان مصوب سال ۱۳۸۹ و قانون جهش تولید دانش‌بنیان مصوب سال ۱۴۰۱ عمدتاً بر حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان پس از اخذ این عنوان متمرکز بوده‌اند. در حالی که مسیر رسیدن یک شرکت به جایگاه دانش‌بنیان نیز نیازمند حمایت و توجه است. برنامه نوشناس دقیقاً با هدف پوشش این خلأ طراحی شده است.

وی توسعه ظرفیت‌های فناوری کشور و گسترش چتر حمایتی به مراحل پیش از دانش‌بنیان شدن شرکت‌ها را یکی از رویکردهای اصلی معاونت علمی در دوره جدید خواند و گفت: در این مسیر محدودیت منابع نیز واقعیتی انکارناپذیر است؛ سرمایه صندوق نوآوری و شکوفایی در زمان تأسیس معادل حدود سه میلیارد دلار بود، اما امروز با وجود افزایش تعداد شرکت‌ها، ارزش واقعی منابع صندوق به‌مراتب کاهش یافته است. از این‌رو، معاونت علمی تلاش کرده است با بهره‌گیری از ظرفیت‌های قانون جهش تولید دانش‌بنیان، دامنه حمایت‌ها را توسعه دهد.

معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی خاطرنشان کرد: قانون جهش تولید دانش‌بنیان علاوه بر حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان، ظرفیت‌های دیگری نیز در اختیار قرار داده است که می‌تواند برای واحدهای فناور غیر دانش‌بنیان هم فعال شود. از جمله ظرفیت‌های مواد ۱۰ و ۱۱ که می‌توانند در توسعه فناوری کشور نقش‌آفرین باشند. بر همین اساس، برنامه نوشناس تنها به شناسایی شرکت‌های مستعد دانش‌بنیان شدن محدود نیست، بلکه شناسایی ظرفیت‌های استفاده از اعتبار مالیاتی موضوع ماده ۱۱ و همچنین شناسایی شرکت‌های توانمند در بومی‌سازی محصولات راهبردی ذیل ماده ۱۰ قانون جهش در استان های کشور نیز از اهداف آن به شمار می‌رود.

به گفته او، آنچه امروز در حال اجراست، تنها گام نخست برنامه نوشناس است و مراحل دیگری نیز در ادامه و با همکاری پارک‌های علم و فناوری عملیاتی خواهد شد.

امرایی با بیان اینکه هدف اصلی این برنامه گسترش چتر حمایتی از طریق فعال‌سازی ظرفیت‌های قانون جهش دانش‌بنیان است، گفت: عملکرد دو سال اخیر معاونت علمی نشان داده است که می‌توان به جای اتکا به منابع محدود دولتی، از ظرفیت‌های قانونی موجود برای طراحی و اجرای برنامه‌های مؤثر و توسعه‌ای ذیل قانون جهش تولید دانش بنیان بهره گرفت.

وی مشارکت پارک‌های علم و فناوری در فرآیندهای اجرایی قانون جهش دانش‌بنیان را یک ضرورت دانست و افزود: در گذشته شاید تصور می‌شد که پارک‌ها ضرورتی برای مشارکت در فرآیندهای مرتبط با اجرای قانون جهش ندارند، اما رویکرد جدید معاونت علمی بکارگیری ظرفیت پارک های علم و فناوری در اجرای قانون جهش اولید دانش بنیان است.

معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی توضیح داد: اگر پارکی ۱۰۰واحد فناور معرفی کند و بخش قابل توجهی از آن‌ها موفق به اخذ تأییدیه دانش‌بنیان شوند، این نشان‌دهنده وجود توانمندی ارزیابی و ظرفیت اجرایی در آن پارک است. اما اگر بخش زیادی از پرونده‌ها ناقص یا فاقد شرایط لازم باشند، طبیعتاً آن پارک هنوز به سطح مورد انتظار برای ایفای نقش گسترده‌تر نرسیده است.

وی یکی از اهداف مهم برنامه نوشناس را تبدیل پارک‌های علم و فناوری به بازوهای اجرایی قانون جهش دانش‌بنیان در سطح استان‌ها عنوان کرد و گفت: معاونت علمی در دوره جدید نگاه ویژه‌ای به پارک‌های علم و فناوری دارد و آن‌ها را شرکای اصلی خود در شناسایی، ارزیابی و توانمندسازی ظرفیت‌های فناورانه کشور می‌داند.

این مقام مسئول همچنین بر ضرورت ایجاد ساختارهای مشخص در پارک‌ها برای اجرای برنامه نوشناس تأکید کرد و افزود: این برنامه نباید به‌صورت موردی و با ارجاع به کارشناسان مختلف دنبال شود، بلکه لازم است ساختار سازمانی مشخصی برای آن تعریف شود.

وی درپایان خاطرنشان کرد: موفقیت پارک‌ها در اجرای این برنامه می‌تواند زمینه‌ساز دریافت حمایت‌های بیشتر در آینده نزدیک باشد. همچنین پارک‌هایی که در قالب مصوبات سفرهای استانی معاون علمی رئیس‌جمهور دارای تعهدات مشخص هستند، باید با جدیت بیشتری شاخص‌های تعیین‌شده را محقق کنند؛ زیرا تداوم برخی حمایت‌ها به تحقق این تعهدات وابسته خواهد بود.

منبع: مرکز ارتباطات و اطلاع‌رسانی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری