از نوآوری مالی تا توسعه پایدار بخش معدن
اخبار توسعه- همکاری عمیق، سازنده و راهبردی میان بورس کالا و سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) نه صرفاً یک تعامل اداری، بلکه نمادی از یک همافزایی بنیادین و چشماندازمحور برای اعتلای بخش معدن و صنایع معدنی کشور است. آنچه در سالهای اخیر میان این دو نهاد شکل گرفته، نتیجه باور مشترک به آیندهای روشن، مدرن و کارآمد برای اقتصاد معدنی ایران است؛ آیندهای که بر پایه شفافیت، نوآوری و توسعه نظاممند استوار خواهد بود.
ایمیدرو طی این سالها با رویکردی آیندهنگر و روشی مبتنی بر توسعه پایدار، نقشی تعیینکننده در شکلدهی به تحولات کلیدی بازارهای کالایی ایفا کرده است. همراهی این سازمان با بورس کالا، بستری فراهم ساخت تا بسیاری از ایدههای نوآورانه، از حد طرح فراتر رود و در قامت سازوکارهای عملیاتی و اثرگذار، در اختیار فعالان صنعت قرار گیرد. یکی از برجستهترین این دستاوردها، حمایت و پشتیبانی همهجانبه از راهاندازی «قراردادهای کشف پریمیوم» است؛ سازوکاری که موجب شد معاملات محصولات معدنی و فلزی از ساختاری کوتاهمدت، به چارچوبی بلندمدت، قابل پیشبینی و مبتنی بر قیمتگذاری منصفانه منتقل شود. بیتردید شکلگیری چنین تحول مهمی بدون حمایت، پشتیبانی و اعتماد ایمیدرو امکانپذیر نبود.
در ادامه این مسیر همافزا، راهاندازی حراج سنگآهن در قالب حراج باز تا عرضه کامل زنجیره تولید فولاد در بورس کالا، نقطه عطف دیگری در تعاملات دو مجموعه بود. این اقدام زمینهساز شکلگیری مرجعیتی شفاف، علمی و قابل اتکا برای کشف واقعی قیمت در زنجیره فولاد شد؛ موضوعی که سالها یکی از مطالبات جدی فعالان صنعت بود. امروز فعالان بخش معدن و فولاد بهخوبی میدانند که شفافترین و معتبرترین بستر برای کشف قیمت، نه جلسات غیررسمی و فرآیندهای غیرشفاف، بلکه نظام منسجم بازار سرمایه است که بر مبنای عرضه، تقاضا و رقابت آزاد عمل میکند.
وجه دیگر این همکاری ثمربخش، گسترش ابزارهای مالی در حوزه داراییهای کالایی است. راهاندازی بازار گواهی سپرده شمش طلا، گندله سنگ آهن، کاتد مس، میلگرد و سایر محصولات صنعتی، نمونهای شاخص از این دستاوردهاست. این بازار با استانداردسازی، قابلیت معامله مستمر و امکان سرمایهگذاری مطمئن، افق تازهای پیشروی فعالان اقتصادی و سرمایهگذاران قرار داد. توسعه معاملات گواهی سپرده برای محصولات صنعتی و معدنی، گامی مهم در جهت اوراق بهادارسازی کالاها و هدایت نقدینگی جامعه به سمت تولید به شمار میرود؛ مسیری که با حمایت وزارت صمت، وزارت اقتصاد و همراهی تولیدکنندگان و نهادهای مالی میتواند به یکی از ابزارهای مؤثر تأمین مالی در اقتصاد کشور تبدیل شود.
اکنون در ادامه همین مسیر روشن، گام مهم دیگری در حال برداشته شدن است: طراحی و راهاندازی «اوراق امتیاز» بهعنوان ابزاری نوین برای تحول در نظام تأمین مالی بخش معدن. واگذاری پروانههای اکتشاف و بهرهبرداری معادن در قالب اوراق امتیاز میتواند به حلقهای تعیینکننده در تقویت جریان سرمایهگذاری، افزایش بهرهوری و توسعه فعالیتهای اکتشافی و تولیدی تبدیل شود. باور ما این است که «اوراق امتیاز» در آیندهای نزدیک به یکی از ارکان مهم تأمین منابع پایدار برای پروژههای معدنی تبدیل خواهد شد. «اوراق امتیاز» در کنار سایر ابزارهای مالی همچون «صندوقهای سرمایهگذاری در حوزه کالاهای صنعتی-معدنی»، «گواهی سپرده کالایی»، «اوراق سلف استاندارد بلندمدت» و «اوراق سلف استاندارد کوتاهمدت مبتنی بر گواهی سپرده»، مسیر تأمین منابع پایدار برای پروژههای معدنی را هموار خواهد کرد.
امروز با اطمینان میتوان گفت همکاری بورس کالا و ایمیدرو، رابطهای فراتر از یک همکاری رسمی است؛ این رابطه، شراکتی عمیق مبتنی بر اعتماد متقابل، همافزایی فکری و اراده مشترک برای ساختن آیندهای شفافتر، کارآمدتر و پربارتر برای اقتصاد معدنی کشور است. این مسیر را با انگیزهای مضاعف، عزم راسخ و همراهی مستمر ادامه خواهیم داد تا نقشآفرینی بازار سرمایه در توسعه بخش معدن بیش از پیش تقویت شود و ایران در زمینه شفافیت، نوآوری و بهرهوری در این بخش، به جایگاهی شایسته دست یابد.
