استقلال فناورانه نقطه آغاز مسیر دستیابی به مرجعیت فناوری
اخبار توسعه- حسین افشین در جریان سفر به استان آذربایجان غربی و در نشست ستاد اقتصاد دانشبنیان استان که با حضور استاندار آذربایجان غربی برگزار شد، با اشاره به اهمیت میراث ماندگار دورههای مدیریتی اظهار کرد: هر دوره مسئولیت باید اثری از خود بر جای بگذارد که با پایان آن دوره از بین نرود. این اثر نباید صرفاً در قالب چند ساختمان، پروژه یا مجموعهای از تجهیزات تعریف شود، بلکه مهمتر از آن، باید بنیانی برای آینده و زیرساختی برای فناوریهایی باشد که اقتصاد، سلامت، امنیت، حکمرانی و قدرت ملی کشور را در سالهای آینده شکل میدهند.
وی افزود: ساختمانها فرسوده میشوند، تجهیزات از چرخه استفاده خارج میشوند و حتی پیشرفتهترین فناوریهای امروز نیز جای خود را به نسلهای جدید میدهند؛ اما آنچه ماندگار میماند، توان یک کشور برای تولید دانش، توسعه فناوری و حرکت پیوسته از یک نسل فناوری به نسل بعد است.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور با بیان اینکه در جهان فناوری، ایستایی معنایی ندارد، ادامه داد: توقف در مسیر فناوری به معنای عقبماندن است. هر نسل فناوری باید سکویی برای رسیدن به نسل بعد باشد. حفظ این زنجیره، مسیر استقلال فناورانه را کوتاهتر، کمهزینهتر و مطمئنتر میکند؛ در مقابل، از دست دادن هر حلقه از این زنجیره میتواند کشور را ناچار به صرف هزینه و زمان چندبرابری برای جبران فاصله کند.
«فناوریهای پیشرفته» بخشی از زیرساخت قدرت ملی
افشین با اشاره به حوزههای راهبردی فناوری اظهار کرد: هوش مصنوعی، فناوریهای کوانتومی، زیستفناوری، فناوریهای پیشرفته سلامت، نیمهرساناها و میکروالکترونیک، مواد پیشرفته، علوم شناختی و نوروفناوری، رباتیک و سامانههای خودکار، فناوریهای فضایی و امنیت سایبری را نباید صرفاً حوزههایی علمی یا پژوهشی دانست. این فناوریها بخشی از زیرساخت قدرت ملی در دهههای آینده هستند.
وی در ادامه به ظرفیتهای حوزه سلامت اشاره کرد و گفت: ژنومیک، پزشکی دقیق، پزشکی بازساختی، ژندرمانی و سلولدرمانی، علاوه بر ارتقای سطح سلامت جامعه، میتوانند منابع جدیدی از مزیت فناورانه و اقتصادی برای کشور ایجاد کنند.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور تجربه توسعه هوش مصنوعی را دارای درسهای مهمی برای سیاستگذاری فناوری دانست و افزود: هرجا در ایجاد زیرساخت تأخیر کردهایم، برای کاهش فاصله ناچار شدهایم هزینه بیشتری بپردازیم. امروز بخشی از ظرفیت موردنیاز ایجاد شده است، اما این مسیر هنوز کامل نیست.
افشین بر ضرورت تقویت زیرساختهای محاسباتی، داده، سختافزار، مدلهای پیشرفته، سرمایه انسانی و زیستبوم نوآوری تأکید کرد و گفت: نباید در مرحله ظرفیتسازی متوقف شویم. باید از ظرفیت به کاربرد، از زیرساخت به حل مسئله و از فناوری به خلق ارزش برسیم.
عبور از ظرفیتسازی و ورود فناوری به بخشهای مختلف
حسین افشین ادامه داد: پرسش اصلی دیگر فقط این نیست که چه میزان توان هوش مصنوعی در اختیار داریم؛ مسئله مهمتر این است که چگونه این توان را وارد صنعت، سلامت، آموزش، اقتصاد، حکمرانی و امنیت کنیم و آن را به بهرهوری، ثروت، تابآوری و قدرت ملی تبدیل کنیم.
او با اشاره به ماهیت میانرشتهای فناوریهای آینده مطرح کرد: آینده فناوری در مرز میان حوزهها شکل میگیرد؛ جایی که هوش مصنوعی با زیستفناوری پیوند میخورد، فناوریهای کوانتومی با ارتباطات و امنیت در هم میآمیزند و مواد پیشرفته، الکترونیک و رباتیک در کنار یکدیگر نسل تازهای از محصولات و صنایع را ایجاد میکنند.
به گفته این مقام مسئول، سیاست فناوری کشور نیز نباید مجموعهای از جزایر مستقل باشد، بلکه باید شبکهای بههمپیوسته از ظرفیتها، زیرساختها و فناوریها شکل بگیرد؛ شبکهای که در آن توسعه هر بخش، بخشهای دیگر را نیز تقویت کند.
ضرورت تمرکز بر حوزههای منتخب برای دستیابی به مرجعیت فناوری
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور با تأکید بر اینکه مقصد نهایی سیاست فناورانه کشور صرفاً استقلال فناوری نیست، گفت: استقلال لازم است، اما کافی نیست. در برخی حوزههای منتخب باید از استقلال عبور کنیم و به مرجعیت فناوری برسیم.
افشین مرجعیت فناوری را دستیابی به جایگاهی دانست که دیگر کشورها برای دانش، فناوری، استاندارد، راهحل و حتی شناخت مسیر آینده یک حوزه به کشور مراجعه کنند و افزود: در چنین شرایطی، کشور دیگر صرفاً مصرفکننده یا حتی تولیدکننده فناوری نیست، بلکه در شکل دادن به مسیر آینده فناوری نقش دارد.
وی با تأکید بر اینکه دستیابی به مرجعیت در همه حوزهها بهصورت همزمان امکانپذیر و منطقی نیست، تصریح کرد: راهبرد هوشمندانه، انتخاب حوزههایی است که در آنها سرمایه انسانی، دانش، زیرساخت، بازار، مزیت نسبی یا امکان جهش وجود دارد و سپس منابع کشور بهصورت هدفمند و پایدار در همان حوزهها متمرکز شود.
او در بخش دیگری از سخنان خود، ساخت توانمندیهای پایدار را مهمترین میراث دورههای مدیریتی دانست و گفت: میراث واقعی یک دوره مسئولیت، ساختن توانمندیهایی است که کشور را از مصرف فناوری به تولید، از تولید به مالکیت و از مالکیت به مرجعیت فناوری برساند.
وی ادامه داد: اگر امروز زیرساخت آینده را درست بنا کنیم، نسل بعد مجبور نخواهد بود بخش بزرگی از توان و سرمایه خود را صرف جبران عقبماندگی کند. نسل بعد باید بر بستری که امروز ایجاد میکنیم، فناوریهای بعدی را بسازد.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور در پایان خاطرنشان کرد: هدف باید روشن باشد؛ در فناوریهای منتخب، نه صرفاً ناظر آینده باشیم و نه دنبالکننده آن، بلکه یکی از سازندگان آینده باشیم.
منبع: مرکز ارتباطات و اطلاعرسانی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری
مقالات دیگر
اطلاعیه بانک مرکزی درباره انتشار اوراق سلف تمام سکه
