بهینهسازی روش کنترل کیفی در تعیین خلوص رادیوشیمیایی رادیوداروی 99mTc-TRODAT و بررسی پایداری آن پس از نشاندارسازی
اخبار توسعه- دلیل اصلی ایشان برای انتخاب این طرح تحقیقاتی این بوده است که با توجه به اینکه رادیوداروها در اغلب مراکز پزشکی هستهای در محل تهیه و نشاندارسازی میشوند و معمولاً بهدلیل محدودیت دسترسی به تجهیزات پیشرفته، کنترل کیفی کامل آنها بهصورت روتین انجام نمیشود، در بسیاری از موارد ارزیابی دقیق خلوص رادیوشیمیایی رادیوداروها با چالش مواجه است؛ در حالیکه این پارامتر نقش تعیینکنندهای در دقت تشخیص بیماری دارد. این موضوع بهویژه در رادیوداروهای تصویربرداری مغزی از اهمیت دوچندان برخوردار است، چرا که کوچکترین افت در خلوص رادیوشیمیایی میتواند منجر به کاهش کیفیت تصویر و تفسیر نادرست نتایج شود. بر همین اساس، این طرح پژوهشی با هدف بررسی و اعتبارسنجی یک روش ساده، قابلاجرا و در دسترس برای تعیین خلوص رادیوشیمیایی رادیوداروی تکنسیوم-ترودات، بهگونهای که امکان اجرای آن در بخشهای پزشکی هستهای با امکانات محدود نیز فراهم باشد، توسط ایشان طراحی و اجرا شد. این پژوهش با همکاری ارزشمند کارشناسان بخش پزشکی هستهای بیمارستان شهید رجایی و همراهی همکاران بالینی انجام گرفت که نقش مؤثری در اجرای عملی و ارزیابی کاربردی روش پیشنهادی داشتند.
ایشان افزودند: این پژوهش با عنوان «بهینهسازی روش کنترل کیفی در تعیین خلوص رادیوشیمیایی رادیوداروی 99mTc-TRODAT و بررسی پایداری آن پس از نشاندارسازی» به تصویب رسید. رادیوداروی تکنسیوم–ترودات یکی از رادیوداروهای مهم در تصویربرداری SPECT برای بررسی بیماری پارکینسون است و به دلیل ماهیت مغزی آن، خلوص رادیوشیمیایی بالا نقش اساسی در دقت تشخیص دارد. بر اساس توصیه شرکت تولیدکننده، تعیین خلوص رادیوشیمیایی این رادیودارو نیازمند استفاده از دستگاه HPLC است که بهدلیل پیچیدگی و هزینه بالا، در اغلب مراکز پزشکی هستهای در دسترس نیست. در این پژوهش، روشهای سادهتر و قابلدسترس برای تعیین خلوص رادیوشیمیایی بررسی، با روش مرجع HPLC مقایسه و اعتبارسنجی شدند تا امکان کنترل کیفی دقیق رادیودارو در مراکز درمانی با حداقل امکانات فراهم شود.
دکتر حسن زاده اضافه کردند نتایج این پژوهش در حال حاضر در مراکز پزشکی هستهای بیمارستان شهید رجایی مورد استفاده قرار گرفته و برای کنترل کیفی رادیوداروی تکنسیوم–ترودات بهکار گرفته میشود و انشاءالله در آینده نزدیک در سایر بخشهای پزشکی هستهای زیرمجموعه دانشگاه نیز اجرا و مورد بهرهبرداری قرار خواهد گرفت. با استفاده از نتایج این پژوهش، بیمارانی که با شک به بیماری پارکینسون برای تصویربرداری با این رادیودارو به مراکز پزشکی هستهای مراجعه میکنند، میتوانند اطمینان داشته باشند که رادیوداروی تزریقی دارای خلوص رادیوشیمیایی مناسب و مورد تأیید است. این موضوع علاوه بر افزایش اطمینان پزشک در تشخیص بر اساس تصاویر حاصل، باعث جلوگیری از تکرار اسکنهای غیرضروری و کاهش دوز دریافتی بیماران میشود و در نهایت به ارتقای کیفیت خدمات تشخیصی منجر خواهد شد.
با توجه به نقش کلیدی رادیوداروها در تشخیص و درمان بیماریها، بهویژه در حوزه پزشکی هستهای، انتظار میرود مسئولین و متولیان امور پژوهشی حمایت هدفمندتری از طرحهای کاربردی و مسئلهمحور که مستقیماً با ارتقای کیفیت خدمات بالینی و ایمنی بیماران مرتبط هستند، بهعمل آورند. از جمله راهکارهای مؤثر در این زمینه میتوان به تأمین و بهروزرسانی تجهیزات پایه کنترل کیفی در مراکز پزشکی هستهای، حمایت از پروژههای مشترک بین دانشگاه و مراکز درمانی و همچنین تسهیل فرآیندهای اداری و مالی برای اجرای پژوهشهای بالینی کاربردی اشاره کرد. علاوه بر این، تدوین دستورالعملها و پروتکلهای استاندارد بومیشده متناسب با امکانات موجود در مراکز پزشکی هستهای کشور و حمایت از پژوهشهایی که منجر به سادهسازی، بومیسازی و استانداردسازی روشهای کنترل کیفی رادیوداروها میشوند، میتواند نقش مهمی در توسعه پایدار این حوزه و ارتقای کیفیت خدمات تشخیصی و درمانی ایفا کند.
درپایان ایشان خاطر نشان کردند که کنترل کیفی رادیوداروهایی که در مراکز بیمارستانی تولید میشوند، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. بهویژه با توجه به افزایش روزافزون تولید رادیوداروهای گالیم در بخشهای پزشکی هستهای و تزریق داخلوریدی آنها، لزوم نظارت دقیق و انجام کنترل کیفی مطابق با استانداردهای فارماکوپه بیش از پیش احساس میشود. در همین راستا، تعریف و اجرای پروژههای تحقیقاتی در زمینه تولید و کنترل کیفی رادیوداروهای گالیم در برنامههای پژوهشی آتی ایشان قرار دارد که میتواند در نهایت منجر به ارائه خدمات تشخیصی و درمانی با کیفیت بالاتر به بیماران شود.
مقالات دیگر
آمادهباش مراکز درمانی تأمین اجتماعی در ایام نوروز ۱۴۰۵
