«پروژههای تقاضامحور» محور توسعه هوش مصنوعی و فعالسازی ظرفیتهای اقتصاد دیجیتال
اخبار توسعه- نشست هماندیشی حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور، با فعالان بخش خصوصی حوزه اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی با هدف بررسی راهکارها و سازوکارهای توسعه هوش مصنوعی مبتنی بر پروژههای تقاضامحور و ترسیم مسیر عملیاتی توسعه این فناوری در کشور برگزار شد.
در این نشست، ضمن بررسی ظرفیتها و چالشهای موجود در مسیر توسعه هوش مصنوعی، بر ضرورت ایجاد پیوند میان توانمندیهای علمی و فناورانه کشور، ظرفیتهای بخش خصوصی، دادههای قابل دسترس، زیرساختهای پردازشی و نیازهای واقعی دستگاهها و بخشهای مختلف اقتصادی و اجتماعی تأکید شد.
ضرورت تمرکز بر پروژهها
افشین با اشاره به اینکه توسعه زیرساخت بهتنهایی نمیتواند تضمینکننده شکلگیری اقتصاد هوش مصنوعی باشد، اظهار کرد: کشور در حال حاضر به اندازهای که بتواند حرکت عملیاتی خود در حوزه هوش مصنوعی را آغاز کند، از ظرفیتهای زیرساختی برخوردار است و مسئله اصلی، صرفاً کمبود زیرساخت پردازشی نیست.
وی افزود: حتی اگر زیرساختهای بزرگ و پرهزینهای ایجاد شود، اما همزمان کسبوکارهای هوش مصنوعی رشد نکنند و تقاضای واقعی برای استفاده از این ظرفیتها شکل نگیرد، بخش قابل توجهی از این زیرساختها بدون استفاده باقی خواهد ماند؛ بنابراین، ضروری است شناخت کاستیها و تامین الزامات پیشتازی در حوزه هوش مصنوعی، با گام برداشتن جدی در این مسیر میسر خواهد شد.
رییس بنیاد ملی نخبگان، با اشاره به جایگاه ایران در تولید دانش و هوش مصنوعی، ادامه داد: قرار گرفتن ایران در رتبه چهاردهم تولید دانش و رتبه ۷۲ هوش مصنوعی، نشان میدهد که کشور از ظرفیت علمی قابل توجهی برخوردار است؛ بنابراین باید از این ظرفیت برای ایجاد محصولات، خدمات و پروژههای واقعی استفاده کرد.
افشین با بیان اینکه مفهوم زیرساخت در هوش مصنوعی صرفاً به پردازنده و تجهیزات محاسباتی محدود نمیشود، تصریح کرد: نیروی انسانی، داده، پردازندههای گرافیکی، فضای فیزیکی و سایر الزامات باید در کنار یکدیگر و به صورت یک زنجیره دیده شوند. توسعه هوش مصنوعی زمانی اثربخش خواهد بود که این اجزا در یک پروژه مشخص و مبتنی بر نیاز واقعی به یکدیگر متصل شوند. تعریف پروژه بر اساس ظرفیت واقعی داده و زیرساخت وی یکی از الزامات اساسی در شرایط فعلی را شناسایی حوزههایی دانست که امکان دسترسی واقعی به داده و تکمیل زنجیره زیرساخت در آنها وجود دارد و گفت: باید واقعبینانه بررسی کنیم در چه حوزههایی میتوانیم داده به دست آوریم و بر اساس همین واقعیت، پروژههای این مقطع را تعریف کنیم.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور افزود: باید مشخص شود در کدام حوزهها مجموعه زیرساختهای کشور، از دانش و نیروی انسانی گرفته تا داده و تجهیزات، کاملتر است و سپس پروژههای اولویتدار در همان حوزهها تعریف و اجرا شود.
افشین، با تأکید بر اهمیت شکلگیری زنجیره در اقتصاد دیجیتال اظهار کرد: در اقتصاد دیجیتال، زنجیره برای ما اهمیت بسیار زیادی دارد و توسعه هوش مصنوعی نیز باید در قالب یک زنجیره بههمپیوسته از ایده، داده، زیرساخت، توسعه فناوری، کسبوکار و بازار دنبال شود.
وی با اشاره به تجربه حمایت معاونت علمی از ورود ایدههای نوآورانه جوانان به حوزه سینما در قالب رویداد پیچ و با همکاری بنیاد سینمایی فارابی، بر ضرورت شکلگیری سازوکارهای مشابه برای شناسایی و هدایت ظرفیتهای نوآورانه در حوزه هوش مصنوعی تأکید کرد.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور افزود: لازم است در حوزه هوش مصنوعی نیز جلساتی مستمر و هدفمند برگزار شود تا یک خط مشی مشخص دنبال شود. طبیعی است که به دلیل نوظهور بودن این حوزه و ورود نسبتاً جدید کشور به برخی عرصههای کاربردی آن، در ابتدای مسیر پراکندگی وجود داشته باشد، اما این خطمشی باید به تدریج مشخص و منسجم شود.
وی خاطرنشان کرد: برای برخی حوزههای مشخص که نیازمندیهای روشنتر و امکانات زیرساختی و دادهای مناسبتری دارند نیز باید پروژههای مشخص تعریف شود تا از طریق اجرای واقعی پروژه، نقاط قوت و ضعف کشور در مسیر توسعه هوش مصنوعی آشکار شود.
افشین یکی از ضرورتهای اصلی امروز در حوزه هوش مصنوعی را تعریف چند پروژه بزرگ و مشخص برای آغاز یک چرخه عملیاتی دانست و گفت: باید یک مهلت و بازه زمانی مشخص تعیین کنیم و در این مدت، حداقل سه پروژه بزرگ را به مرحله اجرا برسانیم تا این چرخه به حرکت درآید.
حکمرانی هماهنگ برای توسعه فناوریهای نوظهور
افشین همچنین با اشاره به ماهیت نوظهور هوش مصنوعی و ضرورت مواجهه هماهنگ با فناوریهای جدید، بر نقش حکمرانی در ایجاد آمادگی نهادی و هماهنگی میان دستگاهها تأکید کرد.
وی گفت: پدیدههای نوظهور باید با حکمرانی و سیاستگذاری از سطح بالای کشور توسعه پیدا کنند و معاونت علمی نیز در همین راستا، تعامل، ایجاد آمادگی و هماهنگی با دستگاههای مختلف را در دستور کار قرار داده است.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور با اشاره به وجود ظرفیتهای استفادهنشده در حوزه زیرساختهای هوش مصنوعی تصریح کرد: بخش قابل توجهی از ظرفیتهای موجود هنوز فعال نشدهاند و باید با شناسایی نیازهای واقعی و اتصال این ظرفیتها به پروژههای مشخص، زمینه استفاده مؤثر از آنها را فراهم کرد.
تأکید بخش خصوصی بر الزامات توسعه اقتصاد هوش مصنوعی
در ادامه این نشست، فعالان بخش خصوصی حوزه اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی نیز دیدگاهها، پیشنهادها و ملاحظات خود درباره مسیر توسعه هوش مصنوعی در کشور را مطرح کردند.
در این بخش، موضوعاتی از جمله الزامات بازارسازی برای هوش مصنوعی، دسترسی به داده، نحوه استفاده از ظرفیتهای پردازشی و زیرساختی، ضرورت تعریف پروژههای تقاضامحور، نقش بخش خصوصی در اجرای پروژههای ملی، الزامات تنظیمگری و حکمرانی و ضرورت ایجاد پیوند میان ظرفیتهای علمی، فناورانه و اقتصادی مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.
این نشست با تأکید بر ضرورت تبدیل ظرفیتهای موجود کشور به پروژههای واقعی، قابل سنجش و دارای تقاضای مشخص و همچنین ادامه تعامل میان معاونت علمی و بخش خصوصی برای شناسایی حوزههای اولویتدار و طراحی پروژههای عملیاتی توسعه هوش مصنوعی دنبال شد.
منبع: مرکز ارتباطات و اطلاعرسانی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری
